Mbo-school Ter AA had pand moeten laten taxeren, vindt onderwijsminister Letschert
De aankoop van een voormalig gemeentepand door de Helmondse mbo-school Ter AA houdt de gemoederen flink bezig, tot aan de landelijke politiek toe. De schoolleiding erkent inmiddels dat er fouten zijn gemaakt en laat nu alsnog een taxatie uitvoeren.
Beeld: Redactie Onderwijsblad
Het Onderwijsblad onthulde in mei dat Ter AA vorige zomer vier miljoen euro heeft betaald voor het voormalige gemeentekantoor met raadszaal Boscotondo, dat vijf jaar eerder voor nog geen 2,2 miljoen werd bemachtigd door de Brabantse ondernemer Winny Hoffmann. Daarbij bleek dat de onderwijsinstelling geen onafhankelijke taxatie heeft laten uitvoeren om de waarde te bepalen. Bovendien werd de medezeggenschap buiten spel gezet, terwijl ze wettelijk adviesrecht heeft bij belangrijke investeringen. Vorig jaar deze maand moest de ondernemingsraad uit de krant vernemen dat Ter AA het pand had gekocht.
Goed bestuur
Die feiten roepen veel vragen en kritiek op, omdat het gebouw met publieke middelen - onderwijsgeld - is betaald. Ook onderwijsminister Rianne Letschert vindt dat het schoolbestuur het pand had moeten laten taxeren, blijkt uit een reactie die haar woordvoerder deze week verstrekte. Daarin gaat ze niet in op deze casus, maar geeft ze wel aan: 'Uit oogpunt van goed bestuur vind ik het verstandig dat gebouwen eerst worden getaxeerd alvorens ze worden aangekocht.' De Onderwijsinspectie besluit na de zomer welke stappen ze zet in het toezicht op Ter AA. Het laatste bestuursonderzoek dateert van vier jaar geleden, er wordt een nieuwe risicoanalyse gemaakt.
Onlangs heeft Ter AA aangegeven het pand alsnog ‘onafhankelijk en retrospectief’ te laten taxeren, ook al staat het schoolbestuur nog steeds achter de aankoop. Bestuursvoorzitter Ingeborg Janssen Reinen erkent in een verklaring dat er fouten zijn gemaakt. 'Hoewel de betrokkenen destijds hebben gehandeld met de beste intenties en vanuit de gezamenlijke ambitie om te investeren in toekomstbestendig onderwijs voor onze studenten, zien wij met de kennis van nu dat onderdelen van het proces anders hadden kunnen en moeten verlopen.' Het schoolbestuur en de raad van toezicht zeggen 'kritisch te reflecteren' en het besluitvormingsproces te zullen evalueren.
Met de kennis van nu zien wij dat onderdelen van het proces anders hadden kunnen en moeten verlopen
De governance, rolverdeling en scheiding tussen bestuur en toezicht, is daarbij een heikel punt. In reactie op vragen van het Onderwijsblad verklaart Ter AA nu dat de toenmalige voorzitter van de raad van toezicht Philippe van Esch op verzoek van het schoolbestuur contact legde met ondernemer Hoffmann over de mogelijke aankoop van het gebouw. In een eerder stadium, toen de school nog op zoek was naar een huurpand, zou Boscotondo in beeld zijn gekomen via een ingehuurde vastgoedmakelaar.
Van Esch, die als toezichthouder betrokken was bij het onderhandelingsproces, wil niet ingaan op zijn eigen rol. 'Ik heb kennisgenomen van het besluit van het college van bestuur en de raad van toezicht om het proces tot aankoop van het Boscotondo pand zorgvuldig te evalueren. Daar wil ik het thans bij laten', laat hij per e-mail weten.
Zittingstermijn overschreden
Uit documenten die de redactie raadpleegde, blijkt dat Van Esch veel langer in functie was dan de zittingstermijn die de stichtingsstatuten van Ter AA aangeven. Het statuut, gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel, staat toezichthouders twee termijnen van vier jaar toe. Van Esch, die op 1 september 2017 in functie trad, had dus op 1 september 2025 moeten aftreden.
Er kon destijds geen geschikte kandidaat worden gevonden om zijn plaats in te nemen, laat Van Esch in een schriftelijke reactie weten. Om de 'continuïteit van het toezicht te waarborgen' besloot de raad van toezicht hem nog maximaal een jaar te laten aanblijven, ook al voorzien de statuten niet in zo'n extra verlenging. Op 1 juli trad alsnog een nieuwe toezichthouder aan. Van Esch zegt op die datum zijn functie te hebben neergelegd, een woordvoerder van de school bevestigt dat. De vertrekdatum was vrijdagochtend nog niet verwerkt in het online register van de Kamer van Koophandel.
Op zijn LinkedIn-profiel vermeldde Van Esch dat hij korter toezichthouder was, namelijk pas vanaf januari 2018. Daarover schrijft hij: ‘Dat berust op een administratieve onvolkomenheid mijnerzijds. Ik heb dit inmiddels aangepast.’
Mohammed Chahim, lid van de raad van toezicht sinds begin 2022, is Van Esch opgevolgd als voorzitter. Chahim is Europarlementariër namens PRO en was tot 2019 jarenlang PvdA-raadslid in Helmond.
'Goed onderhandeld'
Afgelopen weken berichtten ook regionale media Omroep Brabant en het Eindhovens Dagblad veelvuldig over de perikelen bij Ter AA. Winny Hoffmann kocht het Boscotondo-complex in 2020 voor 2,2 mijoen van de gemeente Helmond, en verkocht het in 2025 voor vier miljoen aan Ter AA. Over dat prijsverschil zegt ze in het Eindhovens Dagblad: 'Ik krijg de laatste tijd veel vragen hoe ik dat toch gedaan heb. ‘Goed onderhandeld’, zeg ik dan. En ik heb hoge leegstandskosten gemaakt, dat zit in de prijs.'
Dat de voorzitter van de raad van toezicht betrokken was bij de onderhandelingen staat haaks op de rolverdeling tussen bestuur en toezicht, zegt hoogleraar Corporate Governance aan Nyenrode Business Universiteit Leen Paape tegen Omroep Brabant. 'Het bestuur bestuurt, de raad van toezicht houdt toezicht.' Dat Ter AA vooraf geen taxatie heeft gedaan, is 'geenszins verstandig', aldus Hans van der Ploeg, directeur van Vastgoed Nederland.
