'Wie niet op het gemiddelde lijkt, krijgt geen kans'

Mijn zoon Zonn zei tegen mij op de achterbank van onze auto, met een als roofdier geschminkt gezicht, dat een tijger geen grappen maakt. We waren onderweg en kwamen aan op onze bestemming. Hoe anders is dat op mijn werk? 

Ik was een paar weken geleden weer in zo een ruimte. Een plek waar directeuren, lectoren en andersoortig hoge bomen aanwezig waren. De wanden en (bijna) iedereen leek op elkaar. Het is armoede troef in kleur boven een bepaalde loonschaal op onze hogeschool. Op die momenten, en die heb ik heel vaak, vraag ik mij keer op keer af hoe we hier terecht zijn gekomen. Hoe hebben we het zo klaar kunnen spelen door voortdurend tegen elkaar te zeggen dat we macht, status en geldelijke waardering onder elkaar verdelen, maar dat simpelweg niet doen. Het staat toch echt in al die meerjarenplannen, visies en ambitiedocumenten, maar geen van die plattegronden zorgt ervoor dat we arriveren waar we willen geraken; het zijn van een afspiegeling van de maatschappij. 

Doe in plaats van dooie letters te schrijven

Het is inmiddels echt niet meer uit te leggen. Dit land kent zoveel kleur, maar zet een stap in managementland en je ziet dat het een bubbeltje is. Buiten het werk praat iedereen elkaar naar de mond en op de werkvloer vindt bevestiging plaats door de baantjescarrousel. Ik begrijp ook wel dat er geen echte banencarrousel bestaat, maar wie niet op het gemiddelde lijkt, krijgt geen kans. Het zijn de ongemakkelijke feiten. 

Ik hoor je denken, maar jij bent toch programmamanager geworden? Wat klaag je nou, joh? Het gaat niet om mij, maar de niet ingeloste belofte van al die plannen en voornemens. Wat het eigenlijk nog erger maakt. We zijn voorbij gênant. Het is pervers.

In het boek Onderwijsillusies lees je de reden voor die perverse vicieuze cirkel. En wat te doen. De schrijvers - Paul Kirschner, Carl Hendrick en Jim Heal - laten zien dat een leerling niet leert omdat die gemotiveerd is, maar door succes te ervaren komt motivatie op gang. Dus je doet een oefening, ziet dat je het kan, wordt blij en dat motiveert om de volgende stap te maken. 

Alle plannen die moeten motiveren om de werkvloer divers te maken, doen dat niet, omdat ze geen praktijk zijn, maar papier zijn. En dat is geduldig, dat weet u. De rijkdom en het succes van een diverse werkvloer kan alleen zijn als ze er is, daarna komt de motivatie om daarmee door te gaan. 

Dus doe in plaats van dooie letters te schrijven. Wees een tijger, niet van papier, maar een echte, want die maken geen grappen.