Beeld: Typetank

Rechtszaak ‘wegwerpdocent’ raakt alle docenten

Het was gisteren volle bak in de rechtszaal waar voormalig docent Marijn Scholte de Universiteit Utrecht voor de rechter daagde. Enkele tientallen docenten kwamen Scholte steunen in zijn strijd tegen de tijdelijke contracten. AOb-sectorbestuurder Donald Pechler: “Het is knap dat Scholte een rechtszaak start. Vanuit sociale veiligheid durven veel mensen dit niet.”

Vier jaar lang werkte Marijn Scholte als docent op de faculteit Sociale Wetenschappen van de Universiteit Utrecht. In maart liep zijn contract af, maar een vaste aanstelling bleef uit, want daar moet je volgens de instelling ook onderzoekswerk voor doen.

Scholte solliciteerde vervolgens op een andere tijdelijke functie bij de universiteit. Tot zijn verbazing werd zijn brief terzijde geschoven omdat het volgens de universiteit zou getuigen van slecht werkgeverschap als hij wederom een tijdelijk dienstverband zou krijgen. Het deed Scholte besluiten naar de rechter te stappen voor een vast contract.

Raakt iedereen

“Er is een brede maatschappelijke discussie gaande achter deze zaak”, constateert zijn advocaat Twan Kersten in de met zo’n vijftig toehoorders goed gevulde rechtszaal. Eén van de docenten die naar de rechtbank kwam om steun te betuigen aan Scholte is Luzia Heu. Zij heeft als universitair docent wel een vast contract bemachtigd in Utrecht. Maar volgens haar heeft iedereen last van de vele tijdelijke contracten. “Steeds weer moeten er nieuwe mensen ingewerkt worden. Dat zorgt voor een hogere belasting voor alle docenten”, meent ze.

‘Steeds weer moeten er nieuwe mensen ingewerkt worden. Dat zorgt voor een hogere belasting voor alle docenten’

Ook docent Jasper Steggink volgt de zaak op de voet. Hij zit naar eigen zeggen in hetzelfde schuitje als Scholte. Hij heeft drie contracten in drie jaar gehad en moest ook vertrekken bij de Universiteit Utrecht. “Ik wist toen ik begon dat ik een tijdelijk contract kreeg en zag het toen vooral als een mooie kans. Inmiddels zie ik welk systeem erachter zit en merk ik dat dit voor mij een doodlopende weg is”, zegt hij. Steggink hoopt dat de rechtszaak “structurele verandering” teweegbrengt.

Ongewenst systeem

Advocaat Kersten stelt in zijn pleidooi dat de universiteit zich schuldig maakt aan slecht werkgeverschap. “Een docent is allang blij dat hij een baan heeft. Zo wordt een ongewenst systeem in stand gehouden.” Het tijdelijke contract van Scholte doet volgens hem ook geen recht aan het structurele werk dat hij deed. “Feitelijk staat vast: er is permanent behoefte aan docenten”, zegt hij.

‘Er wordt een ongewenst systeem in stand gehouden’

De advocaat vroeg voor de rechtszaak de bond om zijn standpunt over de cao en de inzet van docenten met tijdelijke dienstverbanden. Pechler: “Als er sprake is van structureel werk, dan moeten medewerkers een vast contract krijgen. Wanneer er geen schommelingen in studentenaantallen zijn, is er sprake van structureel werk.”

Volgens de AOb-sectorbestuurder creëren universiteiten zelf een permanente vraag naar tijdelijk personeel. “Ze halen  onderwijstaken weg bij universitair docenten en nemen dan tijdelijke docenten aan voor alleen het onderwijs. Die docenten zijn dan kennelijk wel goed genoeg dat academisch onderwijs voor vier jaar te geven. De universiteit spreekt zichzelf daarom tegen, wanneer bij de UU een vaste aanstelling alleen voor UD’s mogelijk is, omdat zij onderwijs en onderzoek moeten combineren”, zegt Pechler. Het is knap dat Scholte een rechtszaak start, vindt hij. “Dit is niet makkelijk, velen durven het niet. Ze zitten in een afhankelijke positie en zitten daardoor in lastige positie om onrecht aan te kaarten.”

Sophie Wierenga-Heintz, de advocaat van de universiteit, spreekt tegen dat er sprake is van slecht werkgeverschap. Er zijn volgens haar geen “valse verwachtingen” gecreëerd. Bovendien hoort een schil van tijdelijke docenten volgens haar bij de bedrijfsvoering, want de universiteit moet kunnen inspelen op schommelende studentenaantallen. Ook heeft de instelling tijdelijke vervanging nodig voor vast onderwijspersoneel dat meewerkt aan onderzoeksprojecten.

Gaten vullen

De universiteit is “niet bang” voor vaste contracten, betoogt de advocaat, maar wil ervoor zorgen dat het onderwijs vooral wordt gegeven door universitair docenten (die onderwijs en onderzoek combineren). Andere docenten worden volgens de advocaat alleen ingezet om de gaten binnen die vaste capaciteit op te vullen. De universiteit is van plan om het aantal UD’s uit te breiden, benadrukt ze, waardoor het aantal vaste contracten zal stijgen.

Spijtig

De Universiteit Utrecht kwam gisteren met het statement dat ze het “spijtig” vindt dat een oud-medewerker naar de rechter is gestapt. Ze wil tijdelijke collega’s “goed behandelen”, maar zal hen “helaas zeker niet allemaal een vast contract kunnen bieden”.

De rechter vat het geschil bondig samen: “Is hier sprake van structurele werkzaamheden? De één zegt ‘ja’, de ander zegt ‘nee’. Zo simpel is het recht af en toe.” De uitspraak volgt op 3 augustus.

Samen staan we sterker. Word lid van de AOb.
Check alle voordelen van het lidmaatschap

Meer nieuws

Steeds meer stuurlui staan aan wal

Het aantal onderwijsadviseurs groeit explosief. Sinds 2008 is het aantal bedrijven in onderwijsadvies - voornamelijk eenmanszaken - verzevenvoudigd naar bijna drieduizend begin dit jaar. "Er... LEES VERDER