Onderwijs op zijn breedst

Onderwijs is mijn leven. Zoals iedereen, begon ik op de kleuterschool. Daar maakte ik kennis met de magie van leren. Hand in hand met mijn zusje liep ik ernaartoe. Ik voelde me veilig. Dat warme gevoel is me altijd bijgebleven. 

Daarna kwam de lagere school, waar ‘de godsdienst zwaar tegen de hanebalken hing’, om Gerrit Achterberg te citeren. Ik haalde wekelijks een 10 voor het psalmversje. Het was de tijd van degelijkheid en discipline, maar ik had het er goed én ik leerde er lezen.

Kennisoverdracht en onderwijs zijn geen synoniemen

Op de scholengemeenschap die volgde, kwam ik pas echt tot bloei. Ik ontdekte wie ik was, waar ik nieuwsgierig naar was, wat mij raakte. Onderwijs op zijn breedst: kennis maar ook vorming. 

Op de lerarenopleiding leerde ik het vak. Hoe je lessen opbouwt, hoe je uitlegt, welke didactiek werkt. Ik las Psychologie van de adolescentie en ‘leerde’ hoe pubers denken en voelen. Tijdens stages - onder meer op Urk - ontdekte ik hoe anders de werkelijkheid van deze leerlingen was. Ze wilden net als vorige generaties werken ‘in de vis’ want daar zat hun toekomst. Ondertussen probeerde ik ze te motiveren en wat bij te brengen over het vak Nederlands.   

Maar pas toen ik zelf voor de klas stond, begreep ik wat écht nodig is. Onderwijs geven is een cognitieve bezigheid, ja. Veel vaardigheden zijn aan te leren. Maar kennisoverdracht en onderwijs zijn geen synoniemen. Kennis is een belangrijk ingrediënt, maar niet de kern. De kracht van onderwijs zit in inspireren, bezieling, passie en betekenis. In het moment waarop een leerling verwonderd raakt, nieuwsgierig wordt, en zelf verder wil ontdekken. 

Een leraar krijgt vleugels als hij de theorie van het lesgeven kan omzetten in relevant gedrag waarvan kinderen verwonderd raken en nieuwsgierig worden. Onderwijs wordt leren als de kennis betekenisvol is en de leerling geraakt wordt.  

Dat is wat ik als kind voelde. Dat is wat ik als docent probeerde over te dragen. En dat is waar ik mij als AOb-voorzitter dagelijks voor inzet.