Ton van Haperen reflecteert op een interview met Iliass El Hadioui en de Staat van het Onderwijs. Over machteloze politiek en scholen waar iedereen maar wat doet, met kansenongelijkheid als uitkomst.
Tekst leraar en lerarenopleider en Ton van Haperen - - 2 Minuten om te lezen
Beeld Typetank
Een vrijdag in de winter doe ik correctiewerk, thuis. Maar je weet hoe dat gaat, thuiswerken. Tussendoor lees ik een interview met Iliass El Hadioui in de Volkskrant. El Hadioui is de drijvende kracht achter de Transformatieve School. Kansenongelijkheid verkleinen met hoge verwachtingen en hard werken. Met zijn allen.
El Hadioui vertelt een bekend en goed verhaal. De afwezigheid van een gemeenschappelijk gedragen referentiekader van goed onderwijs faciliteert een schoolcultuur gedomineerd door eigen-gelijk-eerst-gedrag. De leerling gaat onder schooltijd op vakantie. De leraar soms ook. Van de cao-snipperdagen. De leraar met waardeloze toetsresultaten ziet geen probleem: ‘dat is niet mijn fout, die kinderen doen niks, eigen verantwoordelijkheid.’ De schoolleider verstopt zich onder zijn bureau en denkt, ik kan geen ijzer met handen breken. De bestuurder rent van het ene ‘andere samenleving, ander onderwijs’-congres naar het andere. Eigenlijk doet iedereen maar wat. Deze desintegratie stuurt op een suboptimale welvaartsuitkomst.
Zelfgenoegzame lerarenopleidingen saboteren verandering
El Hadioui zegt: Dit kan anders, zoek de balans tussen het ik en wij. Letterlijk: ‘Je hebt op een school wel individualiteit nodig, maar geen individualisme - wel collectiviteit, geen collectivisme.’ Een schoolcultuur gedragen door gemeenschappelijke waarden, onderhouden vanuit wederkerige relaties, uitmondend in leerprestaties die passen bij de kwaliteiten van leerlingen, het is aan de leiding om zo’n cultuur van hoge verwachtingen te organiseren. Inderdaad, dit wisten we al. Toch slaagt volgens El Hadioui slechts één op de twintig middelbare scholen hierin. Ziehier het nettoresultaat van de grondwettelijke vrijheid van onderwijs.
Een paar uur later verschijnt de onderwijsparagraaf van het regeerakkoord op mijn scherm. Verstandige dingen. Landelijke toetsing lerarenopleidingen, meer professionalisering, een staatscommissie onderzoekt de teruggang in lezen, schrijven en rekenen en terugdraaien bezuinigingen. Terwijl ik dit lees, kickt mijn cynische ik in. Want hoe dan? Zelfgenoegzame lerarenopleidingen saboteren verandering, die staatscommissie is overbodig, we weten hoe het moet, maar we doen het niet. En niet bezuinigen beloont de verwaarloosde organisatie van 19 van de 20 middelbare scholen. 19 scholen waar je om drie uur een kanon kan afschieten en niemand raakt. 19 scholen waar niemand professionaliseert.
Minder leren op school. In alles. Door iedereen. Dat is het nationale probleem. De oorzaak hiervan is een mix van de giftige schoolcultuur van El Hadioui, portfolioleraren met onvoldoende kennis van zaken en het kind verwaarlozend permissief pedagogisch-didactisch klimaat. De goede bedoelingen van een minister gaan daar niks aan veranderen. Kortom, El Hadioui levert licht aan het einde van de tunnel, machtsschuwe politiek slaat dat licht uit mijn ogen.
Mijn correctiewerk is af. Ik trek een fles Bordeaux open en denk, kinderen en ouders zullen het ook de komende vier jaar zelf moeten doen, next level kansenongelijkheid.
Ben je al lid? Login om verder te lezen.