Schoolcontactpersonen versterken slagkracht AOb

Twintig telefoontjes binnen twee weken, allemaal van AOb-leden die werken bij hetzelfde schoolbestuur. Daardoor ging de alarmbel af bij AOb-vakbondsconsulent Willem Naus.  Naus zit elke week bij de AOb aan de telefoon en de mail, en de app om vragen van leden te beantwoorden: dat is zijn werk als vakbondsconsulent. Hij doet dat al jaren. Hij weet dat het doodnormaal is als je vanuit een grote school twintig telefoontjes per jaar krijg. Maar als je die twintig telefoontjes binnen twee weken krijgt, is dat níet normaal. De AOb-leden op die school hadden de telefoon gepakt omdat ruim tien docenten zouden worden overgeplaatst naar een andere school. Dit omdat ze, volgens de directeur, ‘de sfeer verstoorden’.

Waardevol signaal
Vakbondsconsulent Naus trok meteen aan de bel bij AOb-bestuurder Chanine Drijver. “Zo’n signaal is voor mij echt mega-waardevol”, zegt Drijver. “Want als bestuurder heb ik niet altijd zicht op wat er op scholen gebeurt.” 
Drijver gaat met de kwestie aan de slag, en de AOb blijkt op de betreffende school een schoolcontactpersoon te hebben: een leraar of ondersteuner die het leuk vindt om een schakel te zijn tussen zijn of haar collega’s en de AOb, zonder er faciliteiten voor te krijgen. Schoolcontactpersonen zijn superbelangrijk voor het vakbondswerk, vindt Drijver. “Zij zijn onze ogen en oren, ons lijntje met het personeel van de school. Een contactpersoon verlaagt voor mij ook de drempel om langs te komen. Want er is al iemand die ter plekke bekend is, iemand die weet wanneer er pauze is en die vast een aantal collega’s bij elkaar kan roepen.”

Schoolcontactpersonen zijn superbelangrijk voor het vakbondswerk

Bovendien kunnen contactpersonen soms al zelf vragen van leden beantwoorden. “Een werkgever en de afdeling hr zijn niet altijd goed op de hoogte van wat er in de cao staat”, zegt AOb-consulent Jean Merlet. “Maar als docent of ondersteuner weet je er ook niet alles van. Dan is het fijn als je even langs kunt lopen bij de schoolcontactpersoon van de AOb. Die weet vaak al veel meer, of zoekt het uit.” Omdat schoolcontactpersonen zo belangrijk zijn, is het werven ervan een speerpunt voor de AOb. In Rotterdam en Zeeland wordt er druk geworven, en met succes: in de regio Den Haag is er al een aardig netwerk van contactpersonen ontstaan. AOb-consulent Jean Merlet steekt veel werk in het onderhouden daarvan. “We hebben een regionale appgroep en in Den Haag is er een jaarlijkse borrel voor schoolcontactpersonen.” 

Snel langskomen
Dankzij de schoolcontactpersoon kan AOb-bestuurder Drijver snel langskomen op de Rotterdamse school waar de docenten zouden worden overgeplaatst. Alle AOb-leden kwamen bijeen in de kantine, de contactpersoon had ook andere collega’s uitgenodigd. Met resultaat: bijna alle personeelsleden, zo’n veertig, waren aanwezig. “Omdat niet iedereen lid was van de vakbond, hebben we eerst de basis uitgelegd”, zegt Drijver. En die is: “Je kunt niet zomaar worden overgeplaatst door de directeur. En al helemaal niet omdat je ‘de sfeer zou verstoren’. En verder: samen sta je sterk, dus onderneem collectief actie.” Uiteraard verleent de AOb ondersteuning bij zo’n collectieve actie. Graag zelfs. Drijver: “Het is voor ons makkelijker een hele groep collectief te helpen, dan om voor dertien personen individuele juridische dienstverlening te starten.”

Bij een collectieve actie wil Drijver wel de mensen zélf laten nadenken. “Dat is echt de kern van het ‘krachtig verenigen’, de manier van werken waar we bij de AOb meer naar toe willen. Dat je als bestuurder de problemen niet in je eentje gaat oplossen, maar dat je aan de mensen vraagt wat ze zélf precies willen bereiken.” Dat laatste bleek te zijn: excuses van de directie, en het teugdraaien van de voorgenomen overplaatsingen.

Wonderen
Na de bijeenkomst zat Drijver vrij snel met een bestuurder van de overkoepelende scholenstichting aan tafel. “Hij wilde vóór die tijd niet met me praten, maar een bijeenkomst van zo’n veertig boze mensen doet wonderen.” De bestuurder zag wel in dat de schooldirecteur de zaak onhandig had aangepakt, en de kwestie werd teruggedraaid: er kwamen excuses, en de overplaatsingen gingen van tafel. Dat betekent niet dat alle problemen nu zijn opgelost. Drijver: “Er speelt een financieel probleem op die school, en dat blijft. Maar de kwestie wordt nu aangepakt zoals het hoort: met een reorganisatieplan dat eerst door de medezeggenschapsraad moet worden goedgekeurd, en dan eventueel een sociaal plan waarmee de vakbond moet instemmen.”

Een bijeenkomst van zo’n veertig boze mensen doet wonderen

Het personeel van de school is uiterst tevreden over de inzet van de AOb, merkte Drijver. “Mensen merkten de kracht van het collectief. Ik hoorde van enkele leden dat deze gebeurtenis echt de reden is om de rest van hun leven vakbondslid te blijven. En voor onszelf is dit natuurlijk ook een mooie actie. Je komt echt thuis met: Yesss, dit hebben we met z’n allen mooi voor elkaar gekregen.”

Beeld: Nanne Meulendijks

‘Ik neem geen blad voor de mond’ 

Rosé Harkes is al jarenlang AOb-contactpersoon op het Coenekoop college Waddinxveen, waar zij ook docent economie is. “Ik ben opgegroeid in een familie waar het uitgangspunt is: als je een baan hebt, word je lid van een vakbond. Dat hoort er bij.” Zij vindt het interessant om zich te verdiepen in de cao, en meer te weten over de rechten van werknemers. “Als je bijvoorbeeld een schoolfeest begeleidt en je laat thuis bent, hoef je de volgende dag niet per sé het eerste uur weer paraat te staan. Want volgens de Arbeidstijdenwet heb je recht op een aantal uren minimale nachtrust.”  

 

Verder mag een werkgever bijvoorbeeld niet zomaar bepalen welke opleidingen of cursussen jij volgt in je professionaliserings-uren. En heb je in bepaalde situaties recht op verlof, bijvoorbeeld als je actief bent in de gemeenteraad. Dat is toch handig om te weten.” 

 

In de wandelgangen wordt Harkes vaak aangesproken door collega’s, die vragen hebben over bijvoorbeeld taakverlichting voor beginners of juist hun seniorenverlof. Soms kaart ze ook zelf zaken aan bij de directie. “Ik verdiep me in dingen en neem geen blad voor de mond. Dat vindt de leiding niet altijd even prettig, maar ik kom op voor de rechten van de werknemers. Ook in de medezeggenschapsraad, trouwens.” 
Haar vrijwilligerswerk als schoolcontactpersoon kost wel tijd. “Er gaan best wat uurtjes in zitten. Maar ik vind het interessant en ik help er collega’s mee, dus ik krijg er ook energie van.” 

 

Mensen die overwegen om ook schoolcontactpersoon te worden raadt Harkes aan: “Dóen. Zeker als je het leuk vindt om je te verdiepen in de cao. Maar voor het doorzoeken van die cao is een heel makkelijke app, en anders zet je een berichtje in de groeps-chat van de AOb contactpersonen. En dan krijg je vaak snel antwoord van een collega. Je hoeft niet alles in je eentje te doen, ook dát is dus de kracht van de vakbond.” 

De AOb is op zoek naar nieuwe schoolcontactpersonen in het hele land. Geïnteresseerd? Word contactpersoon!