'Een toegangspas levert medische, ethische en praktische problemen op'
'Een toegangspas levert medische, ethische en praktische problemen op'

Beeld: Typetank

AOb: personeel hoger onderwijs is verdeeld over coronapas

Het personeel in mbo, hbo en wo is sterk verdeeld over de vraag of er een coronapas (CTB) voor studenten moet komen. Een meerderheid is wél voor een boosterprik voor medewerkers, en vindt de ventilatie niet op orde.

‘Is het wenselijk om aan studenten een coronatoegangsbewijs te vragen, zodat het onderwijs fysiek kan blijven doorgaan?’ Een kleine meerderheid van medewerkers uit het hoger onderwijs (54 procent) beantwoordt die vraag met ‘ja’. Maar een flinke minderheid (42 procent) juist met ‘nee’.

Dat is de eindstand uit een enquête van de AOb die door zo’n 3700 medewerkers uit mbo, hbo, wo en de onderzoeksinstellingen is ingevuld.

De meningen van de voor- en tegenstanders zijn vaak stevig. Ze variëren van ‘door de invoering van een toegangsbewijs creëer je tweedeling in de maatschappij en de uitval van een grote groep studenten’ tot ‘ik ben er voorstander van om iedereen verplicht te laten vaccineren, en bij fraude een flinke straf toe te kennen’.

‘Zo’n corona-toegangsbewijs levert grote ethische vraagstukken op’

Een van de respondenten vat de kwestie bondig samen: ‘Het is een grondwettelijk recht om je niet te laten vaccineren, het verplicht stellen van een coronatoegangsbewijs is daarmee in strijd. Tegelijkertijd is er een groot risico op besmetting, dus is de veiligheid van studenten en medewerkers in het geding.’

“Zo’n toegangsbewijs levert grote ethische vraagstukken op”, zegt AOb-voorzitter Tamar van Gelder. “Ik heb daar zelf óók niet direct een antwoord op. Maar de enquête maakt in elk geval duidelijk dat er onder het personeel veel bezwaren leven. Er is weinig draagvlak voor het invoeren van een corona-toegangspas voor studenten in het mbo en hoger onderwijs.”

Nood

Het kabinet wil het mogelijk maken om zo’n pas te kunnen invoeren, op het moment dat de nood echt aan de man zou komen. In dat geval zou de pas in één klap gelden voor alle instellingen in een sector, en staan ook de medezeggenschapsraden en ondernemingsraden buiten spel. Dit alles moet worden geregeld in een Algemene maatregel van bestuur die deze of volgende week door de Tweede Kamer moet worden behandeld.

Festival

Naast de medische en ethische afwegingen is het ook de vraag of zo’n toegangspas praktisch uitvoerbaar is. Is het in de praktijk wel haalbaar om te controleren of alle studenten zo’n pas hebben? Zo’n 47 procent van de ondervraagden vindt van wel, maar 35 procent van niet.

Hogescholen en universiteiten hebben zelf al aan het Hoger Onderwijspersbureau laten weten dat zo’n controle ‘grote uitvoeringsproblemen’ op zou leveren. De instellingen hebben samen honderden locaties, met verschillende ingangen, waar duizenden colleges en werkgroepen per week plaatsvinden. ‘Het onderwijs is geen festival met één duidelijke toegangspoort’.

‘Online les is alleen acceptabel als het niet hybride is: dus óf online les, óf fysiek’

Uit de enquête blijkt verder dat het erg moeilijk zou zijn om studenten die niet gevaccineerd of getest zijn en dus niet naar school kunnen komen, volwaardig alternatief onderwijs te bieden. Volgens 50 procent van de ondervraagden gaat dat niet lukken.

‘Online les combineren met fysieke les zorgt voor werkdruk én voor een mindere kwaliteit van het onderwijs’, zegt een van de ondervraagden. ‘Online les is voor mij alleen acceptabel als het niet hybride is’, zegt een ander. ‘Dus óf online les, óf fysiek.’ “Veel collega’s geven aan dat het kabinet hier het onmogelijke vraagt. Met de huidige werkdruk is het ondoenlijk ook nog een alternatief programma te bieden”, zegt AOb-bestuurder hoger onderwijs Douwe van der Zweep.

Boosterprik

Een meerderheid onder het personeel in het hoger onderwijs (60 procent) is wel voor het – vrijwillig – toedienen van een boosterprik aan medewerkers. ‘Het blijft een gekke wereld’, zegt één van de respondenten. ‘Je mag thuis maximaal vier personen uitnodigen, maar op school loop je tussen alle studenten waarvan je niet weet of ze je ziek kunnen maken. Kom maar op met die boosterprik!’

Ook in dit geval zijn er tegenstanders. ‘Een booster vind ik ethisch onverantwoord, zo lang grote delen van de wereld geen kans tot vaccinatie gehad hebben’, meldt een ondervraagde.

‘De ventilatie is onvoldoende, alleen met ramen en deuren open geven de co2-meters groen licht’

Tot slot geven veel respondenten aan dat de ventilatie op hun instelling niet op orde is. Slechts 16 procent weet zeker van wel, maar 38 procent weet of denkt van niet.

‘De ventilatie is op onze school onvoldoende’, zegt een ondervraagde. ‘De school doet er niks aan en wijst naar de verhuurder, maar die komt niet met een oplossing.’ Een ander meldt: ‘Ventilatie is onvoldoende, alleen met ramen en deuren open geven de CO2-meters groen licht.’

Winter

Bij de AOb leven er grote zorgen over de ventilatie. “Veel scholen hebben dit niet op orde”, zegt AOb-voorzitter Van Gelder. “Daar moet echt snel iets aan gebeuren, zeker nu de winter voor de deur staat en het heel lastig wordt om ramen open te houden.”

De AOb heeft inmiddels een handreiking ontwikkeld waarmee je als docent kunt checken welke stappen je kunt ondernemen om de ventilatie te verbeteren. ”Uitgangspunt is dat de werkgever in actie moet komen”, zegt Van Gelder. “Die moet het oplossen. Dit had overigens al heel lang geleden geregeld moeten zijn. Een gezonde en veilige werkplek is simpelweg een wettelijke vereiste.”

Wil jij op de hoogte blijven van het laatste nieuws uit het mbo of hoger onderwijs? Download de AOb-app in de Appstore of Playstore en vink mbo, hbo en wo aan. 

Meer nieuws