Het kabinet kleedt de sociale zekerheid uit

Het nieuwe kabinet presenteerde begin 2026 zijn plannen. We zijn bij de AOb opgelucht over de koers voor het onderwijs, maar kritisch op de keuze om te bezuinigen op de sociale zekerheid.

Webinar op 13 april

Op maandag 13 april, om 20:00 uur, organiseren we een webinar over deze bezuinigingen.

Na een uur weet je wat de gevolgen zijn voor de samenleving en voor jou als onderwijsprofessional.

Meer info en aanmelden

D66, VVD en CDA stellen in het coalitieakkoord ‘Aan de slag’ onder andere de volgende plannen voor:

Verhogen van de AOW-leeftijd: elk jaar dat Nederlanders langer leven, leidt één-op-één tot een jaar langer doorwerken.
Halvering van de maximale duur van de WW* en WIA*, van twee naar één jaar.
Halvering van (het tempo van) de opbouw van het aantal gewerkte jaren. Dit heeft invloed op de maximale duur van de WW-uitkering. Die wordt in heel veel gevallen korter.
De IVA stopzetten. Dat is een regeling voor mensen die volledig (en langdurig) arbeidsongeschikt zijn.
Verlaging van het maximumdagloon. Dit gebruikt de overheid voor verschillende regelingen, zoals WW, WIA, zwangerschapsverlof, aanvullend geboorteverlof en betaald ouderschapsverlof. Voor sommige groepen mensen vallen de regelingen lager uit.

*In de onderwijs-cao's heeft de AOb verschillende aanvullende afspraken gemaakt over de WW, WIA en verlofregelingen. Deze regelingen blijven bestaan, maar deze voorgenomen bezuinigingen zetten ze wel onder druk.

Als je de AOW-leeftijd nadert

De leeftijd waarop je recht hebt op AOW groeit mee met de gemiddelde levensverwachting in Nederland. In de nieuwe plannen gaat dit sneller, wat vooral voor mensen onder de 60 gevolgen heeft. De NOS legt het uit.

Lees verder

Naar de explainer

Als je recht hebt op een WW-uitkering

Enkele duizenden onderwijsprofessionals zijn op dit moment afhankelijk van een WW-uitkering. Zij krijgen te maken met de gevolgen. In de veelgestelde vragen op deze pagina lees je wat die gevolgen zijn.

Lees verder

Naar de FAQ

Vangnet foto gemaakt door Andres Canchon

Als je volledig arbeidsongeschikt bent of wordt

Het kabinet wil de IVA-uitkering afschaffen. Dat is een uitkering voor mensen die volledig (80-100 procent) en langdurig arbeidsongeschikt zijn. Hierdoor krijgen deze mensen een lagere uitkering. Zij gaan er tot wel 300 euro per maand op achteruit.

Jonge ouders met een baby foto van Omar Lopez

Als je ouderschapsverlof krijgt

Jonge ouders hebben sinds een aantal jaar recht op meer ouderschapsverlof dan vroeger. Aan de duur verandert niets, maar de vergoeding wordt lager. Het kabinet wil het maximumdagloon - waarmee het bedrag wordt berekend - met 20 procent verlagen.

Foto van mensen die aantekeningen maken tijdens een training foto van the Climate Reality Project

Als je een transitievergoeding krijgt

Bij reorganisatie en ontslag krijgen medewerkers een transitievergoeding. In de plannen van het nieuwe kabinet mogen werkgevers dit bedrag ook inzetten voor bijscholing of omscholing. In de praktijk betekent dat dat veel mensen een lagere of zelfs helemaal géén transitievergoeding meer krijgen.

Wat verandert er aan de AOW-leeftijd?: De AOW-leeftijd wordt vanaf 2033 gekoppeld aan de gemiddelde levensverwachting in Nederland. Dat betekent dat mensen die nu dertig zijn, waarschijnlijk pas als op hun zeventigste AOW gaan ontvangen.
Wat is de IVA en waarom verdwijnt deze?: De IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) is een regeling voor mensen die volledig en langdurig arbeidsongeschikt zijn. Het kabinet is van plan deze regeling af te schaffen.
Wat verandert er precies aan de WW?: De maximale duur van de WW wordt gehalveerd: van 24 naar 12 maanden. Als je binnen dat eerste jaar geen nieuwe baan vindt, val je terug op de Participatiewet.

Je rechten op WW bouw je als werkende minder snel op. Op dit moment krijg je recht op één maand WW per jaar dat je werkt. Als de plannen van het kabinet doorgaan, is dat straks nog maar één maand per twee jaar.

Het maximumbedrag dat je kunt ontvangen wordt 20 procent lager.

€ 100 miljoen bezuiniging op de reïntegratie van werkzoekenden.
Wat zijn de gevolgen van een verlaging van het maximumdagloon in de WW en WIA?: Het maximumbedrag voor WW- en WIA-uitkeringen gaat met 20 procent omlaag. Dat betekent dat sommige mensen een lagere uitkering krijgen als ze werkloos of arbeidsongeschikt worden.
Hoeveel mensen uit het onderwijs maken gebruik van de WW?: In december 2025 ontvingen bijna 8.400 mensen vanuit het onderwijs een WW-uitkering. Ruim 2.900 daarvan zijn leraar. De aantallen nemen toe; eind december 2025 was het 16 procent meer dan op hetzelfde moment een jaar eerder.

Een deel van 8.400, ruim 1.000 mensen, maakte al langer dan één jaar gebruik van de WW.
Hoeveel mensen worden geraakt door de kortere WW?: De verandering heeft gevolgen voor iedereen in de WW. Begin 2026 waren dat ruim 200.000 mensen, volgens het UWV. Enkele tienduizenden mensen maken langdurig gebruik van de regeling.

In het onderwijs ontvangen op dit moment ongeveer 8.400 mensen een WW-uitkering, waarvan 1.000 langer dan één jaar.
Heeft iedereen straks nog recht op WW die dat in de huidige situatie ook heeft?: Ook de regels die bepalen wie er recht heeft op een WW-uitkering veranderen. Het kabinet is van plan de regels rond de periode die je hebt gewerkt strenger te maken.

Op dit moment is de regel: in de 36 weken voor je werkloosheid moet je minstens 26 weken gewerkt hebben. Het kabinet is van plan die 36 weken te verhogen naar 42 van de 52 weken in een jaar. Dat heeft vooral voor jongeren en flexwerkers gevolgen.
Wat betekenen de WW-bezuinigingen voor onderwijspersoneel?: Dankzij cao-afspraken heeft onderwijspersoneel betere WW-afspraken dan de wet voorschrijft. In de cao's zijn regelingen opgenomen voor een langere uitkering, betere opbouw van de maximale duur van de WW. De WW is berekend op basis van je eigen loon.

De kabinetsplannen raken jou als onderwijsprofessional daardoor niet direct.

Maar als de wettelijke WW verslechtert, komt ook de bovenwettelijke WW die we in de onderwijs-cao's afspraken onder druk te staan. Daarom is het belangrijk dat deze bezuinigingen op de WW en WIA niet doorgaan. Voor mensen die in het onderwijs werken én voor iedereen in andere sectoren.

Onderwijsblad

Alle

6 april 2026

Bezuinigingen raken iedereen

Het kabinet zet de bijl in de sociale zekerheid, met grote gevolgen voor iedereen, maar vooral voor de meest kwetsbaren. De belangrijkste maatregelen op een rij.

Versobering sociale zekerheid kost coalitie stemmen

Ruim 30 procent van de onderwijsmedewerkers die op D66, CDA of VVD hebben gestemd, zegt nu een andere keuze te maken, 14 procent twijfelt.

AOb: Opluchting over onderwijs, zorgen over sociale zekerheid

De AOb is opgelucht dat het kabinet in het nieuwe coalitieakkoord afziet van verdere bezuinigingen op het onderwijs. Daarvoor is het afgelopen jaar actie gevoerd. Tegelijkertijd reageert de bond met gemengde gevoelens op de plannen, vanwege ingrijpende maatregelen in de sociale zekerheid. Voorzitter Coba van der Veer waarschuwt dat deze maatregelen grote gevolgen kunnen hebben.

Lees verder

Alle voordelen van de AOb

Gratis advies en juridische hulp
Stem mee over de cao’s en andere afspraken
Gratis inspirerende workshops
Gratis belastingservice
Het Onderwijsblad in de bus

Je bent al lid vanaf € 9,66 netto p.m.

(Je kunt 40% van je vakbondscontributie terugvragen via je werkgever)

Schrijf je direct in!

Het kabinet kleedt de sociale zekerheid uit

Webinar op 13 april

Wat betekent dit voor jou?

Vragen en antwoorden over de bezuinigingen

Over de plannen van het kabinet

Alle voordelen van de AOb

Je bent al lid vanaf € 9,66 netto p.m.