Versobering sociale zekerheid kost coalitie stemmen
De nieuwe plannen voor de sociale zekerheid gaan de coalitiepartijen stemmen kosten bij de komende gemeenteraadsverkiezingen. Ruim 30 procent van de onderwijsmedewerkers die op D66, CDA of VVD hebben gestemd, zegt nu een andere keuze te maken, 14 procent twijfelt.
‘Dit kabinet maakt mensen die werkzaam zijn in het onderwijs ziek en ongelukkig', schrijft een respondent in een AOb-enquête over de plannen van het nieuwe kabinet. Beeld: Typetank
Dat blijkt uit een enquête van de AOb waaraan 6.100 leden deelnamen. Ze voelen zich bekocht, is de teneur, en 44 procent zegt dat dit hun stemkeuze bij de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart beïnvloedt. ‘Onze politici zijn meesters om hun werkelijke plannen niet in hun verkiezingsprogramma te zetten. Beschamend!’, reageert een deelnemer. Een ander zegt spijt te hebben van zijn keuze: ‘Dit betekent op alle fronten achteruitgang. Catastrofaal!’ En af en toe luidt het antwoord: ‘Ik ga helemaal niet meer stemmen’.
Slechts 9 procent zegt dat de inhoud van het regeerakkoord geen invloed heeft op hun keuze: zij blijven de coalitiepartij trouw waar ze de vorige keer op stemden. Velen benadrukken dat verkiezingen voor de gemeenteraad iets anders zijn dan voor de landelijke politiek. Bijna 38 procent stemde tijdens de landelijke verkiezingen niet op D66, CDA of VVD en is dit nu ook niet van plan.
‘Dit kabinet maakt mensen die werkzaam zijn in het onderwijs ziek en ongelukkig en laat ze vervolgens aan hun eigen lot over’, schrijft een deelnemer, waarmee hij de uitkomsten van de enquête karakteriseert. Ruim 90 procent van de respondenten is tegen de versobering van de sociale zekerheid. Of zoals iemand schrijft: ‘Alles waarvoor ik jaren heb gewerkt zal teniet worden gedaan. Een zogenaamd veilig vangnet met een groot gat. We zijn gefopt.’
Dit kabinet maakt mensen die werkzaam zijn in het onderwijs ziek en ongelukkig en laat ze vervolgens aan hun eigen lot over
Van de plannen zorgt het afschaffen van de IVA, de uitkering voor mensen die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn, voor de meeste verontwaardiging: 99 procent is tegen deze maatregel die ervoor zorgt dat volledig arbeidsongeschikten minder uitkering krijgen en weer moeten voldoen aan re-integratieverplichtingen.
Armoede
De persoonlijke gevolgen zijn groot, blijkt uit de open antwoorden in de enquête. ‘Ik heb een IVA en met de huidige plannen zou ik buiten mijn schuld in armoede terechtkomen voor de rest van mijn leven.’ Of: ‘Dit zorgt ervoor dat ik extra bang ben om weer kanker te krijgen, voor meer financiële stress, een nog onzekerdere toekomst. Ik ben mega mega woest!’ ‘Ongewild ziek worden en in de IVA terechtkomen is al een ding. Maar daarvoor bestraft worden door ook financieel flink in te leveren is onacceptabel.’
Groepsfoto van alle ministers en staatssecretarissen van het kabinet-Jetten bij de beëdiging op 23 maart 2026. Uit een enquête van de AOb blijkt dat leden nu een andere stemkeuze zouden maken vanwege de plannen rondom sociale zekerheid. Beeld: Rijksoverheid/Valerie Kuypers
Ook het korten van de WW-uitkering naar maximaal een jaar stuit op grote weerstand, een maatregel die ook mensen die deels arbeidsongeschikt zijn raakt. ‘Mijn financiële toekomst wordt hierdoor (nog) onzekerder’, schrijft iemand. ‘Deze stress en angst ervaar ik nu al. Er lijkt totaal geen begrip te zijn voor het waarom mensen in de WIA of WW zijn terecht gekomen. Ik doe echt ontzettend mijn best om meer te gaan werken, maar het lukt me niet meer.’
Bijna 90 procent van de respondenten denkt de nieuwe AOW-leeftijd niet te halen
Dan het plan om langer door te werken. Opvallend is dat bijna 90 procent van de respondenten denkt de nieuwe AOW-leeftijd tijdens de loopbaan niet te halen. ‘Ik ben nu 56 en zie mezelf niet tot mijn 68ste voor de klas staan. Je raakt de binding kwijt met kinderen. En hoe ouder je wordt des te meer risico je loopt arbeidsongeschikt te raken of ziek te worden met alle gevolgen van dien.’ Een andere leraar schrijft: ‘Het is een zware baan waarbij je de hele dag scherp moet zijn. Dit kan je niet verwachten van een oud persoon. Ik denk dat werken in het onderwijs hierdoor onaantrekkelijker wordt.’ ‘Steeds vaker zie ik nu al collega's van rond de 63-65 die met vervroegd pensioen worden gestuurd, omdat het allemaal teveel is.’
In de open antwoorden maken deelnemers zich niet alleen zorgen over hun eigen situatie, maar vooral ook over de impact op de samenleving, zoals een grotere kloof tussen rijk en arm en toename van de polarisatie. ‘Het is een kenmerk van een beschaafde samenleving om solidair te zijn met mensen die die steun nodig hebben. Dat is wat hier in het geding is!’
Actiebereidheid groot
Op de vraag voor welke onderwerpen de AOb zich het hardst moet inzetten, staat de ‘AOW-leeftijd minder hard laten stijgen’ bovenaan, gevolgd door het tegengaan van de bezuinigingen op de WIA en WW, en tot slot het ‘ontslagrecht niet aantasten’. “Het is duidelijk dat onze leden de maatregelen zeer onrechtvaardig vinden”, vertelt AOb-bestuurder Douwe van der Zweep. “Dit hadden ze niet verwacht én ze verbinden er in het stemhokje consequenties aan. Het is ook een duidelijk signaal aan ons als AOb dat de leden van ons verwachten dat we de actie gaan voeren. Dat gaan we dus doen.”
Veel deelnemers zijn bereid actie te voeren en noemen dit ook in hun antwoorden. ‘Het is asociaal, geen goed woord voor over! Slijp de (figuurlijke) messen maar vast en op de barricades!’ of ‘Werkelijk weer een heel slecht beleid! We kunnen het Malieveld reserveren!
