'Wetenschappelijke aanpak verplichten in het onderwijs werkt averechts'
Scholen verplichten tot het toepassen van bewezen effectieve methodes is een riskante aanpak die averechts kan uitpakken voor de kwaliteit van het onderwijs. Het ministerie moet leraren daarom niet dwingen specifiek wetenschappelijk onderzoek toe te passen in de praktijk.
Leraren moeten de ruimte hebben om zelf te bepalen hoe onderzoeksresultaten worden toegepast. Beeld Pixabay
Dat concludeert de Onderwijsraad in het vanochtend gepubliceerde rapport Leren van onderzoek. 'Voor goed onderwijs is het belangrijk dat kennis over wat werkt wordt benut in de onderwijspraktijk’, verklaart voorzitter Louise Elffers van de Onderwijsraad in een geschreven toelichting. 'Maar lang niet alles is of kan worden onderzocht met effectonderzoek en lesgeven is geen kwestie van het opentrekken van een ladekast met bewezen effectieve methodes. Onderwijs doet een beroep op kennis uit onderzoek en praktijk waarbij de leraar steeds afweegt wat past bij het doel, bij de situatie en de leerlingen.'
Leraren moeten de ruimte hebben om zelf te bepalen hoe onderzoeksresultaten worden toegepast
De Onderwijsraad constateert dat het beleid rondom het toepassen van bewezen effectieve methoden in het onderwijs de laatste jaren steeds verplichtender is geworden. Voorbeelden hiervan zijn het Nationaal Programma Onderwijs, het Masterplan Basisvaardigheden en het zogenoemde wetsvoorstel 'Concretisering deugdelijkheidseisen'. Ook de Tweede Kamer heeft zich de afgelopen jaren in moties meermalen uitgesproken voor de toepassing van wetenschappelijk onderbouwde of bewezen effectieve methodes. De Kamer riep het kabinet daarbij op het gebruik hiervan te stimuleren of te verplichten.
Professionele ruimte
Volgens de Onderwijsraad gaat deze ogenschijnlijk logische aanpak voorbij aan de professionele ruimte die leraren hebben en moeten hebben bij de uitoefening van hun vak. ‘Resultaten uit onderzoek kunnen schoolteams helpen onderwijskundige keuzes te maken, onderwijs te ontwikkelen en te reflecteren op de eigen praktijk.' Maar leraren moeten de ruimte hebben om zelf te bepalen hoe onderzoeksresultaten worden toegepast. Dat onderwijsprofessionals hiervoor voldoende tijd, ruimte, faciliteiten en budget krijgen, is volgens de Onderwijsraad belangrijker dan het verplicht stellen van het gebruik van wetenschappelijk bewezen methoden op zichzelf.
Geen verplichting, maar een streven
In het wetsvoorstel Concretisering deugdelijkheidseisen stuurt het ministerie van Onderwijs erop aan om evidence-informed werken verplicht te stellen. De raad beveelt aan in plaats daarvan te streven naar het gebruik van een breed palet van onderzoek ten behoeve van goed onderwijs.
