Instroom pabo's opnieuw flink gestegen, hbo-lerarenopleidingen zien juist minder eerstejaars
De pabo is opnieuw populairder geworden. Dit collegejaar 2025/2026 zijn 6277 studenten aan de opleiding begonnen, een royale plus van 7,6 procent. De tweedegraads lerarenopleidingen noteren juist een aanzienlijke daling.
Typetank
Aan de pabo begonnen dit jaar 441 studenten meer dan vorig jaar, blijkt uit definitieve instroomcijfers die vandaag openbaar zijn gemaakt. Vorig jaar groeide de pabo-instroom ook al met bijna 9 procent. Ten opzichte van twee jaar terug ligt de instroom aan de pabo nu bijna 900 eerstejaars hoger.
“Dit is het tweede jaar op rij dat de instroom van studenten aan de pabo flink is gestegen. En dat is in tijden van een lerarentekort natuurlijk heel goed nieuws”, reageert AOb-voorzitter Coba van der Veer.
Instroom pabo en tweedegraads lerarenopleidingen
Positievere beeldvorming
‘De pabo is weer populair’, kopte de omslag van het Onderwijsblad ruim een jaar geleden. Het dichten van de loonkloof in het voorjaar van 2022 heeft hieraan ongetwijfeld bijgedragen. Na jarenlang actievoeren zijn de salarissen in het primair onderwijs gelijk getrokken met het voortgezet onderwijs. Die erkenning heeft doorgewerkt in een positievere beeldvorming over het beroep en de opleiding.
“Het beeld van het onderwijs is de laatste jaren verbeterd: je kunt als leraar een goede boterham verdienen", aldus Van der Veer. Studenten kiezen voor een betekenisvol beroep. “Je kunt in het onderwijs echt het verschil maken, een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van kinderen, de toekomst van Nederland. Het is het mooiste beroep dat er bestaat.”
De AOb kan niet genoeg hameren op het belang van bevoegde leraren
Tegelijkertijd benadrukt de AOb dat goede begeleiding van studenten en beginnende leraren van cruciaal belang is om te voorkomen dat starters snel weer afhaken. Door het nijpende lerarentekort worden ze soms al voortijdig van de opleiding geplukt.
Van der Veer: “De grote vraag naar de nieuwe lichting leraren manifesteert zich al tijdens de studiejaren op de pabo. Veel studenten hebben praktisch een contract op zak voor ze afstuderen. Sommige studenten zetten hun studie tijdelijk op een lager pitje om hun school uit de brand te helpen. Goed bedoeld, maar niet de oplossing want zij lopen hierdoor studievertraging op. De AOb kan niet genoeg hameren op het belang van bevoegde leraren. Deze ‘groenpluk’ is uiteindelijk niet goed voor het onderwijs.” Ook benadrukt de AOb dat alle stagiairs een faire vergoeding moeten ontvangen. In de cao voor het voortgezet onderwijs zijn daar inmiddels afspraken over gemaakt.
Tweedegraads lerarenopleidingen in de min
Anders dan bij de pabo’s hebben zich bij de tweedegraads lerarenopleidingen juist minder eerstejaars gemeld. Deze bachelor-opleidingen samen zagen de instroom met 254 studenten dalen naar 2716 eerstejaars, een afname van 8,6 procent.
“Het is slecht nieuws dat de instroom van studenten op de tweedegraads lerarenopleidingen fors is gedaald. Want dat betekent ook minder vakleerkrachten op de middelbare scholen. We weten dat er nú al nijpende tekorten zijn bij vakken als Nederlands, Engels, wiskunde, Frans en Duits”, reageert Van der Veer.
Het is goed voor de leraar om meerdere vakken te kunnen geven én het is ook prettig voor de middelbare scholen
Hogescholen zeggen de instroom te willen vergroten door de tweedegraads lerarenopleidingen gevarieerder en aantrekkelijker te maken, zo reageert voorzitter Maurice Limmen van de Vereniging Hogescholen. Ook moet het makkelijker worden voor studenten om een dubbele lesbevoegdheid te halen. Van der Veer juicht die ontwikkeling toe. “Daarbij snijdt het mes aan twee kanten. Het is goed voor de leraar om meerdere vakken te kunnen geven én het is ook prettig voor de middelbare scholen, die daardoor hun formatie makkelijker rondkrijgen. Ik heb zelf ook in twee vakken, Nederlands en Engels, een bevoegdheid gehaald en heb nooit één dag zonder werk gezeten toen ik nog voor de klas stond.” In het nieuwste Onderwijsblad komen drie leraren aan het woord die twee verschillende vakken geven.
Onder de streep is er voor alle hbo-opleidingen in de sector onderwijs samen een plus van 2,7 procent. In het hele hbo daalt de instroom juist licht. De sector die de grootste krimp laat zien, is bètatechniek.
