Begroting met bezuinigingen vorige kabinet aangenomen, met steun van nieuwe coalitie
De onderwijsbegroting met bijna 800 miljoen aan bezuinigingen voor 2026 is vandaag aangenomen door de Tweede Kamer. Ook de kersverse coalitiepartijen D66, VVD en CDA stemden vóór deze erfenis van het vorige kabinet en tegen nagenoeg alle oppositievoorstellen om de pijn te verzachten. Alleen het Nationaal Onderwijsmuseum ontspringt de dans.
Van tien onderwijsamendementen haalde de ondersteuning van het Onderwijsmuseum het als enige. Beeld Tweede Kamer
Een voorstel van D66 en SGP om het Nationaal Onderwijsmuseum overeind te houden, kreeg een meerderheid. Daarmee wordt de rijksbijdrage dit jaar nog met 3,5 ton opgehoogd naar 945 duizend euro, een bedrag dat de jaren erna structureel moet worden. Het vorige kabinet wilde deze subsidie schrappen vanaf 2027. Het amendement voorziet overigens alleen in een financiële dekking voor dit jaar, reden waarom het was ontraden. Met steun van SP, 50Plus, GroenLinks-PvdA, Volt, PvdD, Denk, ChristenUnie, JA21, FvD, BBB en het CDA is er nu toch een ruime meerderheid.
Meeste amendementen stranden
Van de tien onderwijsamendementen haalde deze het in de Tweede Kamer als enige. Voorstellen van GroenLinks-PvdA om de volledige bezuinigingen van 800 miljoen terug te draaien, of anders in elk geval het schrappen van 61 miljoen aan gemeentebudget om onderwijsachterstanden te bestrijden, strandden vanmiddag bij de stemming. De SP wilde 14,5 miljoen euro die er vorig jaar overbleef voor zij-instromers beschikbaar maken voor het AOb-Actieplan Tijd voor de zij-instromer. Andere amendementen gingen onder meer over extra begeleiding voor kinderen van arbeidsmigranten en studiekosten voor Oekraïense studenten. Alle voorstellen waren ontraden omdat ze geen fatsoenlijke dekking zouden hebben.
De begroting voor 2026, inclusief de bezuinigingen, kreeg behalve van D66, VVD en CDA ook steun van 50Plus, SGP, ChristenUnie, JA21, BBB, PVV, Groep Markuszower en de eenmansfractie van Mona Keijzer.
Kansengelijkheid
Half september vorig jaar presenteerde het dubbel demissionaire rompkabinet van VVD en BBB haar laatste onderwijsbegroting voor 2026. Met daarin zo'n 800 miljoen aan besparingen die het onderwijs raken, zoals op kansengelijkheid en het hoger onderwijs. Eind januari nam de nieuwe coalitie van D66, VVD en CDA het roer over met de belofte om met anderhalf miljard aan uitgaven de onderwijsbezuinigingen terug te draaien. Maar voordat die nieuwe plannen uitgewerkt en rond zijn, ligt er nog de bezuinigingsbegroting voor het huidige overgangsjaar. Daarom liep een deel van de oppositie tijdens de behandeling van deze begroting te hoop tegen wat ze "jojo-beleid" noemden.
Veel kritiek
Overigens oogst het nieuwe kabinet veel kritiek met voorgenomen bezuiniging op de sociale zekerheid; een deel van de kiezers voelt zich bekocht, zo bleek onlangs uit een AOb-peiling. Voor alle plannen uit het coalitieakkoord geldt dat D66, VVD en CDA zowel in de Tweede als Eerste Kamer een meerderheid moeten zien te regelen. De senaat is nu aan de beurt wat de onderwijsbegroting betreft, daar zullen de bezuinigingen nu snel op de agenda komen te staan.
