Vragen en antwoorden over het coronavirus voor onderwijspersoneel

Al meer dan anderhalf jaar zijn er maatregelen in het onderwijs vanwege corona. Scholen waren gesloten, gingen (deels) weer open en onderwijspersoneel krijgt te maken met soms lastige dilemma's en vragen. De vragen die de AOb vaker ontvangt van onderwijspersoneel vind je hieronder.

De veelgestelde vragen zijn opgedeeld in algemene onderwerpen en onderwerpen die specifiek zijn voor de sectoren. Je kunt op het onderwerp, of op jouw onderwijssector klikken om direct naar het antwoord te gaan dat je zoekt. Ben je AOb-lid en staat jouw vraag er niet bij, of twijfel je, neem dan contact op met onze medewerkers via 030 298 95 99.

Sectoren

Primair onderwijs

Voortgezet onderwijs

Speciaal onderwijs

MBO

HBO en WO

Algemene onderwerpen

Sneltesten

Vaccineren

Afstandsonderwijs & privacy

MR en OR

Ventilatie

Werk & inkomen

Ziekte & gezondheid

 

PRIMAIR ONDERWIJS

De basisscholen gaan op 10 januari 2022 weer open met aanvullende maatregelen. Bekijk het hele protocol via deze link. Wil je een snel overzicht? Download de poster met alle maatregelen. 

Waarom gaan de basisscholen weer open?

Het demissionaire kabinet en het OMT acht het verantwoord om het onderwijs grotendeels weer te openen, omdat de boostercampagne in Nederland goed op stoom is. In de beslissing om basis- en middelbare scholen weer te openen weegt mee dat het aantal besmettingen voor kinderen van middelbare schoolleeftijd en jonger een grote teruggang heeft laten zien. Daarnaast schrijft het ministerie dat het voor de cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen en jongeren van groot belang is dat zij fysiek naar school kunnen gaan.

Welke aanvullende maatregelen gelden er vanaf 10 januari 2022 op school?

Dezelfde regels als voor de kerstvakantie. Scholen moeten hun activiteiten zoveel mogelijk beperken tot het primaire proces. De belangrijkste aanvullende maatregelen zijn:

  • Mondkapjes: Onderwijspersoneel moet verplicht mondkapjes dragen bij verplaatsingen in en rond de school. Voor leerlingen vanaf groep 6 is dit een dringend advies, zo schrijft het ministerie. De mondkap moet op in de gezamenlijke ruimtes, zoals gangen, aula’s, trappenhuis, kantine en toiletten.
  • Leerlingen in groep 6,7, en 8 moeten preventief twee keer per week zelftesten. Ook onderwijspersoneel (gevaccineerd en ongevaccineerd) krijgt het advies dit te doen
  • Afstand houden hoeft niet op de scholen tussen leerlingen en onderwijspersoneel. Doe waar dit kan wel zo vaak mogelijk ook bij onderwijspersoneel onderling.

Kan ik een medisch mondkapje declareren bij mijn werkgever of moet mijn werkgever hier voor zorgen?

Ja, het standpunt van de AOb is van wel: het gebruik van medische mondkapjes moet je kunnen declareren. Werkgevers moeten vanuit hun Arbo-verantwoordelijkheid – de zorg voor de veiligheid, de gezondheid en het welzijn van hun mensen – zorgen dat personeelsleden kunnen beschikken over de noodzakelijke en adequate beschermingsmiddelen. Een medisch mondneusmasker is (nog) niet wettelijk voorgeschreven, maar de noodzakelijkheid van een medisch mondneusmasker is met het OMT-advies (Arbo: stand der wetenschap) afdoende onderbouwd.

Wat zijn de quarantaineregels voor leerlingen?

De quarantaineregels zijn op 25 januari 2022 versoepeld. Leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs hoeven alleen nog maar thuis te blijven als ze positief testen of klachten hebben. Dat betekent dat leerlingen niet meer standaard in quarantaine moeten als zij in contact zijn geweest met iemand die positief is getest op het coronavirus. Het kabinet hoopt dat leerlingen zo meer fysiek les kunnen krijgen.

Een leerling is verkouden. Mag de leerling naar school?

Leerlingen met verkoudheidsklachten of andere coronaklachten doen een zelftest. Is de test positief? Dan gaan ze naar de GGD-teststraat en blijven thuis. Is de uitslag negatief, dan mogen ze naar school, maar is het dringende advies om dagelijks een zelftest te doen.

Hoe zit het met de quarantaineregels voor onderwijsmedewerkers?

Voor medewerkers gelden de quarantaine-regels voor volwassenen. Als medewerker hoef je niet in quarantaine als je de afgelopen 8 weken corona hebt gehad en daarvan een positieve test hebt en geen klachten hebt. Ook als je langer dan 1 week een boostervaccinatie hebt, hoef je niet in quarantaine zolang er geen klachten zijn. Heb je wel klachten? Doe dan een zelftest en als die negatief is, mag je naar school om te werken.

Als een klas op GGD-advies in quarantaine gaat, krijgen zij dan thuisonderwijs?

Scholen wordt gevraagd om voor hen ‘zo veel mogelijk continuïteit te bieden’, maar er geldt dan geen ‘recht op les’. Kortom de school is niet verplicht om hybride onderwijs aan te bieden als een klas of groep kinderen thuis moet blijven. Dit is de professionele keuze van de school, ouders kunnen dit niet afdwingen voor hun kind. De school kan bijvoorbeeld wel huiswerk meegeven. Als de hele school tijdelijk dicht moet, stapt het team wel over op afstandsonderwijs.

Moeten we ook werken met gespreide pauzes, looproutes en cohortering?

Het ministerie adviseert scholen cohortering toe te passen op het niveau van klassen/groepen en om looproutes toe te passen zodat er sprake is van eenrichtingsverkeer. In de veelgestelde vragen van het ministerie staat dat scholen gespreide pauzes moeten hanteren.

Ben ik verplicht om op school te werken?

In principe wel. Alleen medewerkers uit de risicogroep kunnen vrijgesteld worden van werk op school. Dit kan alleen in overleg met een Arbo-of bedrijfsarts en het schoolbestuur. Ook kunnen personeelsleden die met goede redenen niet fysiek op school kunnen/willen werken -bijvoorbeeld omdat hun partner in de risicogroep valt- vrijgesteld worden van werk. In het gesprek kijkt de medewerker samen met de werkgever welke invulling van taken mogelijk is. Maak jij je ernstig zorgen en behoor je niet tot de risicogroep? Ga het gesprek aan met je werkgever. In dat gesprek worden afspraken gemaakt over een andere invulling van de werkzaamheden en/of aanvullende veiligheidsmaatregelen. Lukt het niet om tot afspraken te komen, dan kunnen de PO-raad en de bonden ingeschakeld worden voor bemiddeling en advies.
Let op! Beland je hierover in een discussie met jouw werkgever? Meld je dan bij ons. Onze juristen en/of rayonbestuurders zullen dan kijken of we je kunnen helpen. Het is juridisch niet verstandig om werkzaamheden te weigeren, zonder dat je ons vooraf inschakelt. De vraag of een werkopdracht in een concrete situatie redelijk is, dient immers aan de hand van alle omstandigheden van het specifieke geval beoordeeld te worden.

Moet ik zelftesten?

Ja, het kabinet heeft dit advies aangescherpt op verzoek van het OMT. Het dringende advies is om twee keer per week preventief een zelftest te doen, ook als je gevaccineerd bent. Dit geldt ook voor leerlingen in de groepen 6,7 en 8.

Hoe kom ik aan een zelftest?

De zelftesten worden beschikbaar gesteld via al bestaande distributiekanalen via de school.

Hoe zit het met vergaderingen en studiedagen?

Vergaderingen of studiedagen moeten zoveel mogelijk online. Onderwijspersoneel moet zoveel mogelijk thuiswerken.

Mogen ouders de school in?

Nee, tenzij het echt niet anders kan.

Ik ben zwanger, moet ik lesgeven voor de klas?

Het is de bedoeling om na 28 weken zwangerschap (derde trimester) taken te doen waarbij afstand houden wel kan. Eventueel kunnen zwangeren hierover met de bedrijfsarts overleggen. Behoor je tot een risicogroep? Dan adviseert de AOb dit gelijk aan te geven bij de werkgever. Bekijk ons hele bericht hierover via deze link. 

Hebben jullie informatie over ventilatie?

Ja, de AOb heeft een stappenplan ontwikkeld om te checken of jouw werkplek voldoet en wat je moet doen als dit niet het geval is. Ga naar deze pagina. 

Geldt het coronatoegangsbewijs (CTB) ook als een sportlocatie wordt bezocht in het
kader van een schoolactiviteit?

In de veelgestelde vragen van het ministerie staat dat het toegangsbewijs verplicht is bij sportbeoefening op binnensportlocaties. Een leraar die leerlingen wegbrengt voor schoolzwemmen of begeleidt met de gymles is hierop een uitzondering omdat dit valt onder het verrichten van beroepswerkzaamheden. Helpt er een ouder bij het wegbrengen van de kinderen? Dan is het CTB wel verplicht bij sportlocaties binnen.

Mijn werkgever wil dat ik andere werkzaamheden verricht, bijvoorbeeld schoonmaken, administratie bijwerken of toezien op de naleving van de corona-voorschriften. Mag dat?

De werkgever mag ‘redelijke’ werkopdrachten geven, maar wat in een concrete situatie als redelijk te bestempelen valt, is bij voorbaat lastig te zeggen. In een conflict hierover beoordeelt de rechter pas achteraf. Wel mag je verwachten dat je zoveel mogelijk ingezet wordt in lijn met je normale werkzaamheden. Aan de andere kant kan bijvoorbeeld meer flexibiliteit van je verwacht worden als je het normale werk niet kan verrichten doordat je samenwoont met iemand die volgens het protocol kwetsbaar is. We raden je aan om hierover het gesprek aan te gaan met jouw werkgever. Benoem jouw bezwaren, maar denk tegelijkertijd mee vanuit het perspectief van de werkgever. Indien je er niet uitkomt, neem dan contact op met ons.

Waar vind ik handige downloads met de voorzorgsmaatregelen?

Bekijk deze link op AOb Medezeggenschap met tips om veilig te werken tijdens Covid-19. Ook deze flyer die gaat over ventilatie is handig. Download de poster met de laatste maatregelen.

VOORTGEZET ONDERWIJS

De middelbare scholen en vso-scholen zijn open vanaf 10 januari 2022. Bekijk het laatste procotol via deze link. Snel overzicht van alle maatregelen? Download de poster van de Rijksoverheid. 

Waarom gaan de vso-scholen en middelbare scholen weer open?

Het demissionaire kabinet en het OMT acht het verantwoord om het onderwijs grotendeels weer te openen, omdat de boostercampagne in Nederland goed op stoom is. In de beslissing weegt mee dat het aantal besmettingen voor kinderen van middelbare schoolleeftijd en jonger een grote teruggang heeft laten zien. Daarnaast schrijft het ministerie dat het voor de cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen en jongeren van groot belang is dat zij fysiek naar school kunnen gaan. Lees ons nieuwsbericht over de scholenopening via deze link. 

Wat zijn de quarantaineregels voor leerlingen?

De quarantaineregels zijn op 25 januari 2022 versoepeld. Leerlingen in het voortgezet (speciaal) onderwijs hoeven alleen nog maar thuis te blijven als ze positief testen of klachten hebben. Dat betekent dat leerlingen niet meer standaard in quarantaine moeten als zij in contact zijn geweest met iemand die positief is getest op het coronavirus. Het kabinet hoopt dat leerlingen zo meer fysiek les kunnen krijgen.

Een leerling is verkouden. Mag de leerling naar school?

Leerlingen met verkoudheidsklachten of andere coronaklachten doen een zelftest. Is de test positief? Dan gaan ze naar de GGD-teststraat en blijven thuis. Is de uitslag negatief, dan mogen ze naar school, maar is het dringende advies om dagelijks een zelftest te doen.

Hoe zit het met de quarantaineregels voor onderwijsmedewerkers?

Voor medewerkers gelden de quarantaine-regels voor volwassenen. Als medewerker hoef je niet in quarantaine als je de afgelopen 8 weken corona hebt gehad en daarvan een positieve test hebt en geen klachten hebt. Ook als je langer dan 1 week een boostervaccinatie hebt, hoef je niet in quarantaine zolang er geen klachten zijn. Heb je wel klachten? Doe dan een zelftest en als die negatief is, mag je naar school om te werken.

Hoe zit het met het dragen van mondkapjes binnen de school?

Leerlingen en onderwijspersoneel moeten verplicht een mondkapje op bij verplaatsingen in en rond de school, zoals het trappenhuis, toiletten, aula’s/kantines en gangen. In de klas mag het mondkapje af.

Kan ik een medisch mondkapje declareren bij mijn werkgever of moet mijn werkgever hier voor zorgen?

Ja, het standpunt van de AOb is van wel: het gebruik van medische mondkapjes moet je kunnen declareren. Werkgevers moeten vanuit hun Arbo-verantwoordelijkheid – de zorg voor de veiligheid, de gezondheid en het welzijn van hun mensen – zorgen dat personeelsleden kunnen beschikken over de noodzakelijke en adequate beschermingsmiddelen. Een medisch mondneusmasker is (nog) niet wettelijk voorgeschreven, maar de noodzakelijkheid van een medisch mondneusmasker is met het OMT-advies (Arbo: stand der wetenschap) afdoende onderbouwd. Binnenkort komt dit ook te staan in het protocol van het voortgezet onderwijs.

Moeten we afstand houden in de school?

Het onderwijs heeft een uitzondering op het houden van afstand. Leerlingen en onderwijspersoneel hoeven tijdens onderwijsactiviteiten geen afstand te houden. Doe dit wel waar het kan en mogelijk is. Onderwijspersoneel houdt tot elkaar zoveel als mogelijk afstand.

Kan ik verplicht worden om op school les te geven als ik me zorgen maak over m’n gezondheid?

Voor gezonde leraren, ondersteuners en ander onderwijspersoneel geldt dat zij in principe beschikbaar zijn voor het verzorgen van onderwijs op school. Bespreek zorgen met je werkgever en zoek samen naar oplossingen. In het gesprek met jouw werkgever wordt beoordeeld of en hoe tot afspraken gekomen kan worden over de precieze invulling van de werkzaamheden. Bij discussie hierover kan de bedrijfsarts wellicht bemiddelen. Zo nodig kun je contact met de AOb opnemen.

Hoe moeten we als school omgaan met open dagen?

Open dagen kunnen niet doorgaan fysiek op de locatie. Alle activiteiten die
niet direct gerelateerd zijn aan het geven van onderwijs zijn niet toegestaan en dienen dus
te worden geannuleerd of op een alternatieve manier te worden georganiseerd.

Moet ik zelftesten?

Ja, het dringende advies is om twee keer per week preventief een zelftest te doen, ook als je gevaccineerd bent. Dit geldt ook voor alle leerlingen in het voortgezet onderwijs. Is de test positief? Dan moet je in quarantaine met de rest van je gezin of huisgenoten. Zij moeten zich dan ook laten testen in de GGD-teststraat. Is de uitslag negatief, dan kan de leerling of leraar naar school.

Hoe kom ik aan een zelftest?

De zelftesten worden beschikbaar gesteld via al bestaande distributiekanalen via de school.

Hebben jullie informatie over ventilatie?

Ja, de AOb heeft een stappenplan ontwikkeld om te checken of jouw werkplek voldoet en wat je moet doen als dit niet het geval is. Ga naar deze pagina. 

Hoe zit het met vergaderingen en studiedagen?

Vergaderingen en studiedagen moeten zoveel mogelijk online. Onderwijspersoneel dat geen les geeft (of anderszins in het belang van leerlingen op school moet zijn) werkt thuis. Teamvergaderingen vinden online plaats, net als studiedagen.

Wat moeten we doen met de praktijkgerichte lessen?

Op momenten dat leerlingen onderwijs volgen op een mbo-locatie of in een (leer)bedrijf worden zij
geacht aan de protocollen/richtlijnen te voldoen die op die locatie gelden. Betreft het een vo-locatie (ook van een verticale instelling), dan gelden de regels voor het voortgezet onderwijs.
Bepaalde onderwijsactiviteiten, zoals stages, lob-activiteiten en leerwerkplekken vinden buiten het
schoolgebouw plaats. Ook voor ‘hybride’ vormen van onderwijs geldt dat deze voor een deel buiten de school worden gevolgd. Hiervoor geldt ook dat leerlingen worden geacht aan de
protocollen/richtlijnen te voldoen die op de betreffende locatie gelden, aldus het ministerie. 

Onderstaande vragen zijn vooral gericht op het werken op school tijdens corona.

Aan welke veiligheidseisen moet het voortgezet onderwijs voldoen met betrekking tot corona?

Begin september publiceerde VOION een aanvulling op de Arbo-catalogus, speciaal gericht op corona. Werkgevers moeten inventariseren welke besmettingsrisico’s er op de scholen zijn en aangeven hoe zij deze gaan aanpakken. Hiervoor is een corona-checklist aan de Arbo-catalogus toegevoegd. Verder hebben de vakbonden en de werkgeverskoepel VO-raad, aan de hand van de RIVM-richtlijnen, het corona protocol geupdatet. De rood gemarkeerde voorschriften in het protocol moeten scholen toepassen om te voldoen aan de van overheidswege vastgestelde veiligheids- en hygiënemaatregelen. De niet-gemarkeerde aanbevelingen zijn praktische adviezen, scholen mogen daar zelf invulling aan geven.
Download ook onze brochure: Covid-19 en veilig werken voor het voortgezet onderwijs.

Ik word opeens voor meer lessen dan normaal ingepland. Mag dat?

Dat hangt af van de ruimte in jouw normjaartaak. De maximale lessentaak, veelal 720 uur, mag in principe niet overschreden worden tenzij jij hiermee instemt. Heb je twijfels of je teveel wordt ingezet? Neem dan contact op met de AOb en stuur je lidnummer, de jaartaak en eventuele wijzigingen mee.

SPECIAAL ONDERWIJS

De vso-scholen en scholen voor speciaal (basis)onderwijs zijn open vanaf 10 januari 2022. Bekijk het laatste procotol via deze link. Snel overzicht van de geldende maatregelen? Download de poster

Waarom gaan de vso-scholen en scholen voor speciaal (basis)onderwijs weer open?

Het demissionaire kabinet en het OMT acht het verantwoord om het onderwijs grotendeels weer te openen, omdat de boostercampagne in Nederland goed op stoom is. In de beslissing weegt mee dat het aantal besmettingen voor kinderen van middelbare schoolleeftijd en jonger een grote teruggang heeft laten zien. Daarnaast schrijft het ministerie dat het voor de cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen en jongeren van groot belang is dat zij fysiek naar school kunnen gaan. Lees ons nieuwsbericht over de scholenopening via deze link. 

Wat zijn de quarantaineregels voor leerlingen?

De quarantaineregels zijn op 25 januari 2022 versoepeld. Leerlingen in het speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs hoeven alleen nog maar thuis te blijven als ze positief testen of klachten hebben. Dat betekent dat leerlingen niet meer standaard in quarantaine moeten als zij in contact zijn geweest met iemand die positief is getest op het coronavirus. Het kabinet hoopt dat leerlingen zo meer fysiek les kunnen krijgen.

Een leerling is verkouden. Mag de leerling naar school?

Leerlingen met verkoudheidsklachten of andere coronaklachten doen een zelftest. Is de test positief? Dan gaan ze naar de GGD-teststraat en blijven thuis. Is de uitslag negatief, dan mogen ze naar school, maar is het dringende advies om dagelijks een zelftest te doen.

Hoe zit het met de quarantaineregels voor onderwijsmedewerkers?

Voor medewerkers gelden de quarantaine-regels voor volwassenen. Als medewerker hoef je niet in quarantaine als je de afgelopen 8 weken corona hebt gehad en daarvan een positieve test hebt en geen klachten hebt. Ook als je langer dan 1 week een boostervaccinatie hebt, hoef je niet in quarantaine zolang er geen klachten zijn. Heb je wel klachten? Doe dan een zelftest en als die negatief is, mag je naar school om te werken.

Kan ik een medisch mondkapje declareren bij mijn werkgever of moet mijn werkgever hier voor zorgen?

Ja, het standpunt van de AOb is van wel: het gebruik van medische mondkapjes moet je kunnen declareren. Werkgevers moeten vanuit hun Arbo-verantwoordelijkheid – de zorg voor de veiligheid, de gezondheid en het welzijn van hun mensen – zorgen dat personeelsleden kunnen beschikken over de noodzakelijke en adequate beschermingsmiddelen. Een medisch mondneusmasker is (nog) niet wettelijk voorgeschreven, maar de noodzakelijkheid van een medisch mondneusmasker is met het OMT-advies (Arbo: stand der wetenschap) afdoende onderbouwd.

Ben ik verplicht om op school te werken?

In principe wel. Alleen medewerkers uit de risicogroep kunnen vrijgesteld worden van werk op school. Dit kan alleen in overleg met een Arbo-of bedrijfsarts en het schoolbestuur. Ook kunnen personeelsleden die met goede redenen niet fysiek op school kunnen/willen werken -bijvoorbeeld omdat hun partner in de risicogroep valt- vrijgesteld worden van werk. In het gesprek kijkt de medewerker samen met de werkgever welke invulling van taken mogelijk is. Maak jij je ernstig zorgen en behoor je niet tot de risicogroep? Ga het gesprek aan met je werkgever. In dat gesprek worden afspraken gemaakt over een andere invulling van de werkzaamheden en/of aanvullende veiligheidsmaatregelen. Lukt het niet om tot afspraken te komen, dan kunnen de PO-raad en de bonden ingeschakeld worden voor bemiddeling en advies.
Let op! Beland je hierover in een discussie met jouw werkgever? Meld je dan bij ons. Onze juristen en/of rayonbestuurders zullen dan kijken of we je kunnen helpen. Het is juridisch niet verstandig om werkzaamheden te weigeren, zonder dat je ons vooraf inschakelt. De vraag of een werkopdracht in een concrete situatie redelijk is, dient immers aan de hand van alle omstandigheden van het specifieke geval beoordeeld te worden.

MBO

Mbo-instellingen mogen open voor fysiek onderwijs vanaf 15 januari 2022. Wel gelden er voorwaarden. Bekijk op de website van de Rijksoverheid de poster met alle voorwaarden.

Wanneer gaan de mbo-instellingen open?

De mbo-instellingen gaan vanaf 15 januari 2022 open voor fysiek onderwijs. Dat maakte het kabinet bekend tijdens de persconferentie van 14 januari 2022. Volgens het OMT is het verantwoord en van groot belang voor de mentale gezondheid en ontwikkeling van jongeren. Lees ons nieuwsbericht over de opening.

Welke voorwaarden gelden er bij de opening van de mbo-instellingen?

Mbo-instellingen moeten zich aan de volgende voorwaarden houden: er mogen maximaal 75 studenten bij elkaar in één ruimte zijn. Bij examens en tentamens geldt deze regel niet. Daarnaast moeten alle medewerkers en studenten een mondkapje dragen: de mondkap moet op in de lessen, op de gangen en buiten (in en om de school). Deze plicht is dus uitgebreid. Het advies is om een mondkapje, type 2 te dragen in plaats van een normaal stoffen mondkapje.
Daarnaast blijven de adviezen over het preventief en bij klachten zelftesten staan, blijven de quarantaineregels en hygiëneregels van kracht en moeten instellingen waar mogelijk looproutes aanleggen. Ook de ventilatie moet op orde zijn. Bekijk de poster waarin alle regels helder op een rij staan.

Wat vindt de AOb van de opening?

AOb-voorzitter Tamar van Gelder is verheugd, maar hamert op de veiligheid en ventilatie. Ze vindt het een slechte zaak dat de ventilatie op veel plekken nog niet op orde is. De AOb dringt erop aan dat het lesgeven op locatie zo veilig mogelijk gebeurt. Lees het hele nieuwsbericht met de reactie van Van Gelder. Weten wat je zelf kunt doen aan de ventilatie? Ga naar dit stappenplan.

Hoe zit het met de quarantaineregels voor studenten?

Studenten die jonger zijn dan 18 jaar hoeven niet meer in quarantaine als zij in contact zijn geweest met iemand die corona heeft en zij zelf geen klachten hebben. Het maakt niet uit of de student wel of niet gevaccineerd is. Voor studenten ouder dan 18 jaar gelden de quarantaineregels voor volwassenen. Zij hoeven niet in quarantaine als ze de afgelopen 8 weken corona hebben gehad of als ze langer dan 1 week een boosterprik hebben en geen klachten hebben. Wel klachten? Doe een zelftest, als de uitslag negatief is kunnen studenten naar school. Positief? Dan eerst naar de GGD-teststraat.

Is een mondkapje verplicht?

Ja, een mondkapje is verplicht. Waar het kabinet eerder bekendmaakte dat het mondkapje altijd en overal op moet, is dit op 26 januari 2022 aangepast en versoepeld. Een mondkapje hoeft niet op als studenten, docenten en andere personen een vaste sta-of zitplaats innemen en een veilige afstand kunnen houden tot anderen. Het gaat dan bijvoorbeeld om bibliotheken, studieruimtes en werkplekken van ondersteunend personeel. Wel betekent dit dat de mondkap verplicht is in de meeste les-en collegezalen omdat daar te weinig ruimte is om afstand te houden. Bij verplaatsingen binnen de gebouwen moet de mondkap op. De voorkeur is om een mondkapje type 2 op te zetten in plaats van een stoffen mondkapje. Bekijk de site van de Rijksoverheid voor uitleg over de mondkapjes.

Kan ik een medisch mondkapje declareren bij mijn werkgever of moet mijn werkgever hier voor zorgen?

Ja, het standpunt van de AOb is van wel: het gebruik van medische mondkapjes moet je kunnen declareren. Werkgevers moeten vanuit hun Arbo-verantwoordelijkheid – de zorg voor de veiligheid, de gezondheid en het welzijn van hun mensen – zorgen dat personeelsleden kunnen beschikken over de noodzakelijke en adequate beschermingsmiddelen. Een medisch mondneusmasker is (nog) niet wettelijk voorgeschreven, maar de noodzakelijkheid van een medisch mondneusmasker is met het OMT-advies (Arbo: stand der wetenschap) afdoende onderbouwd.

De nieuwe quarantainemaatregel geldt die ook voor onderwijspersoneel?

Ja, het onderwijspersoneel is hierop geen uitzondering. Hier vind je de quarantaineregels op dit moment. Wel werd er tijdens de laatste persconferentie gezegd dat de quarantaineregels worden aangepast. Het RIVM is dit nu nog aan het uitwerken. De GGD verwijst op hun website naar de volgende passage: ‘Wie een boosterprik heeft van minimaal een week oud of wie korter dan 8 weken geleden corona heeft gehad, hoeft niet meer in quarantaine na nauw contact met een besmet persoon. Mits iemand geen klachten heeft. Deze wijziging gaat per direct in.’

Hoe zit het met de zelftesten?

Studenten en personeel worden opgeroepen zich tweemaal per week te blijven zelftesten. Testen kun je gratis aanvragen via deze site. Soms organiseren instellingen dit zelf. Als dit op jouw instelling het geval is dan krijg je de zelftest via hen. Het gebruik van zelftesten is altijd vrijwillig. Check de vragen hierover op de site van de Rijksoverheid. 

Mogen stages in het mbo doorgaan?

Voor stages gelden de regels die gelden voor de sector/branche waar de stage gelopen wordt. Als die activiteiten door gaan, kan de stage ook doorgaan.

Onderstaande vragen en antwoorden zijn meer algemeen van aard en/of gericht op het werken op school tijdens corona.

Mag mijn mbo-instelling mijn vakantie intrekken?

Je hebt recht op dertig vakantiedagen per jaar. Kijk in jouw vakantieregeling – vraag de regeling eventueel op bij de ondernemingsraad (or) – wanneer deze dagen in het jaar zijn vastgesteld. Vervolgens kan jouw werkgever in zeer buitengewone gevallen met jouw toestemming het vakantieverlof intrekken. Moet je dan bijvoorbeeld een geboekte vakantie annuleren, dan moet jouw werkgever de kosten hiervan vergoeden.

Kan ik verplicht worden om in de avonden te werken?

Avondwerk is mogelijk, maar de Arbeidstijdenwet moet in acht worden genomen, net als de 40-urige werkweek (voor parttimers naar rato). In de cao-mbo staat dat de werkgever na overleg met de individuele werknemer maximaal twee avonden per week werk kan opdragen. Wel moet jouw werkgever rekening houden met de werktijden die al zijn gemaakt. Als je zelf instemt kun je samen met je werkgever bepalen om meer dan twee avonden per week te werken.
Ben je ouder dan 55 jaar of al veertig jaar werkzaam, dan is er geen verplichting tot avondwerk. Tenzij het organisatorische belang van jouw instelling zwaarder weegt. In tijden van deze corona-uitbraak zal dit van geval tot geval beoordeeld worden.

HBO en WO

Hogescholen en universiteiten gaan vanaf 15 januari 2022 weer open voor fysiek onderwijs. Bekijk alle maatregelen via deze link. 

Wanneer gaan de hogescholen en universiteiten weer open?

Het hoger onderwijs gaat vanaf 15 januari 2022 open voor fysiek onderwijs. Dat maakte het kabinet bekend tijdens de persconferentie van 14 januari 2022. Volgens het OMT is het verantwoord en van groot belang voor de mentale gezondheid en ontwikkeling van studenten. Lees ons nieuwsbericht over de opening.

Welke voorwaarden gelden er bij de opening?

Hogescholen en universiteiten moeten zich aan de volgende voorwaarden houden: er mogen maximaal 75 studenten bij elkaar in één ruimte zijn. Bij examens en tentamens geldt deze regel niet. Daarnaast moeten alle medewerkers en studenten een mondkapje dragen: de mondkap moet op in de lessen, op de gangen en buiten (in en om de school). Deze plicht is dus uitgebreid. Het advies is om een mondkapje, type 2 te dragen in plaats van een normaal stoffen mondkapje.
Daarnaast blijven de adviezen over het preventief en bij klachten zelftesten staan, blijven de quarantaineregels en hygiëneregels van kracht en moeten instellingen waar mogelijk looproutes aanleggen. Ook de ventilatie moet op orde zijn. Bekijk de poster waarin alle regels helder op een rij staan.

Wat vindt de AOb van de opening?

AOb-voorzitter Tamar van Gelder is verheugd, maar hamert op de veiligheid en ventilatie. Ze vindt het een slechte zaak dat de ventilatie op veel plekken nog niet op orde is. De AOb dringt erop aan dat het lesgeven op locatie zo veilig mogelijk gebeurt. Lees het hele nieuwsbericht met de reactie van Van Gelder. Weten wat je zelf kunt doen aan de ventilatie? Ga naar dit stappenplan.

Hoe zit het met de quarantaineregels voor studenten?

Studenten die jonger zijn dan 18 jaar hoeven niet meer in quarantaine als zij in contact zijn geweest met iemand die corona heeft en zij zelf geen klachten hebben. Het maakt niet uit of de student wel of niet gevaccineerd is. Voor studenten ouder dan 18 jaar gelden de quarantaineregels voor volwassenen. Zij hoeven niet in quarantaine als ze de afgelopen 8 weken corona hebben gehad of als ze langer dan 1 week een boosterprik hebben en geen klachten hebben. Wel klachten? Doe een zelftest, als de uitslag negatief is kunnen studenten naar school. Positief? Dan eerst naar de GGD-teststraat.

Is een mondkapje verplicht?

Ja, een mondkapje is verplicht. Waar het kabinet eerder bekendmaakte dat het mondkapje altijd en overal op moet, is dit op 26 januari 2022 aangepast en versoepeld. Een mondkapje hoeft niet op als studenten, docenten en andere personen een vaste sta-of zitplaats innemen en een veilige afstand kunnen houden tot anderen. Het gaat dan bijvoorbeeld om bibliotheken, studieruimtes en werkplekken van ondersteunend personeel. Wel betekent dit dat de mondkap verplicht is in de meeste les-en collegezalen omdat daar te weinig ruimte is om afstand te houden. Bij verplaatsingen binnen de gebouwen moet de mondkap op. De voorkeur is om een mondkapje type 2 op te zetten in plaats van een stoffen mondkapje. Bekijk de site van de Rijksoverheid voor uitleg over de mondkapjes.

Kan ik een medisch mondkapje declareren bij mijn werkgever of moet mijn werkgever hier voor zorgen?

Ja, het standpunt van de AOb is van wel: het gebruik van medische mondkapjes moet je kunnen declareren. Werkgevers moeten vanuit hun Arbo-verantwoordelijkheid – de zorg voor de veiligheid, de gezondheid en het welzijn van hun mensen – zorgen dat personeelsleden kunnen beschikken over de noodzakelijke en adequate beschermingsmiddelen. Een medisch mondneusmasker is (nog) niet wettelijk voorgeschreven, maar de noodzakelijkheid van een medisch mondneusmasker is met het OMT-advies (Arbo: stand der wetenschap) afdoende onderbouwd.

De nieuwe quarantainemaatregel geldt die ook voor onderwijspersoneel?

Ja, het onderwijspersoneel is hierop geen uitzondering. Hier vind je de quarantaineregels op dit moment. Wel werd er tijdens de laatste persconferentie gezegd dat de quarantaineregels worden aangepast. Het RIVM is dit nu nog aan het uitwerken. De GGD verwijst op hun website naar de volgende passage: ‘Wie een boosterprik heeft van minimaal een week oud of wie korter dan 8 weken geleden corona heeft gehad, hoeft niet meer in quarantaine na nauw contact met een besmet persoon. Mits iemand geen klachten heeft. Deze wijziging gaat per direct in.’

Is het voor studenten en medewerkers verplicht om een zelftest te gebruiken?

Nee, het gebruik van de zelftest is altijd vrijwillig en gebeurt zelfstandig. Wel roept de overheid studenten en onderwijsmedewerkers dringend op om twee keer week een zelftest af te nemen. Het afnemen van een zelftest is niet voorwaardelijk voor de individuele student of docent voor toegang tot het onderwijs. Studenten hoeven dan ook geen bewijs van een negatieve test te overleggen om toegang te krijgen tot de onderwijsinstelling. Lees meer over zelftesten op deze pagina.

Mogen stages in het hbo doorgaan?

Voor stages gelden de regels die gelden voor de sector/branche waar de stage gelopen wordt. Als die activiteiten door gaan, kan de stage ook doorgaan.

Wat geldt er voor onderzoeksactiviteiten?

Onderzoeksactiviteiten kunnen net als nu alleen op de locatie van de instelling blijven plaatsvinden als deze strikt locatiegebonden zijn.

Onderstaande vragen en antwoorden zijn meer algemeen van aard en/of gericht op het werken op school tijdens corona.

Mijn werkgever wil dat ik op zaterdag werk. Mag dat?

Jouw werkgever heeft met de medezeggenschapsraad (mr) of de ondernemingsraad (or) een werktijdenregeling afgesproken. Hierin staan de tijden waarop de instelling geopend is, wanneer werknemers voor werkzaamheden worden ingezet, pauzes en andere rusttijden. Kijk dus in deze regeling om te zien welke tijden bij jouw instelling van toepassing zijn.

In verband met een aangepast corona-rooster, verzoekt mijn werkgever me om in de avond en/of het weekend te werken. Mag dit?

Jouw werkgever mag niet zonder meer de werktijden wijzigen naar weekenden of avonden waarop je andere verplichtingen hebt. Jouw belangen moeten daarin worden meegewogen. Daarnaast moet er overleg zijn en moet een wijziging tijdig aangekondigd worden, zodat jij als werknemer tijd hebt op een oplossing te zoeken als je andere privé-verplichtingen hebt. Zie ook dit artikel waarin AOb-sectorbestuurder Roelf van der Ploeg toelichting geeft. De strekking van dit artikel geldt ook voor het wetenschappelijk onderwijs.


SNELTESTEN

Wat is er afgesproken over zelftesten in het po en vo?

Al het onderwijspersoneel en leerlingen uit het voortgezet onderwijs krijgen het dringende advies om twee keer per week een zelftest te doen. In het primair onderwijs en speciaal (basis)onderwijs geldt dit ook voor leerlingen van groep 6, 7 en 8. Dit advies geldt ook voor gevaccineerden.

Wat is er afgesproken over zelftesten in het mbo en hoger onderwijs?

Ook in deze onderwijssectoren worden onderwijsmedewerkers en alle studenten opgeroepen om preventief twee keer per week een zelftest te doen. Ook als ze zijn gevaccineerd. Zelftesten zijn gratis verkrijgbaar via: www.zelftestonderwijs.nl

Kan ik verplicht worden om een sneltest te doen?

Nee. Je bent vrij om zelf te beslissen of je een sneltest wilt afnemen. Het weigeren mag niet leiden tot uitsluiting van werkzaamheden of negatieve rechtspositionele gevolgen hebben.

Hoe is mijn privacy gewaarborgd?

Je bent niet verplicht de uitslag te delen. Medewerkers worden wel verzocht om een positieve uitslag bij de school te melden, zodat de school maatregelen kan treffen om een uitbraak te voorkomen. Scholen moeten met deze informatie vertrouwelijk omgaan. Besmettingen van leerlingen en onderwijspersoneel worden niet op persoonsniveau geregistreerd door de school. De school zal wel geanonimiseerd de leerlingen en het overige personeel moeten informeren over de coronabesmetting. Het advies is om binnen de school een vaste contactpersoon te benoemen aan wie de testuitslagen worden doorgegeven.


VACCINEREN

Krijg onderwijspersoneel voorrang bij de boosterprik?

De AOb is voorstander dat het onderwijspersoneel voorrang krijgt bij de boosterprikken. AOb-voorzitter Tamar van Gelder benadrukt dit ook steeds bij het ministerie en de bond deed samen met andere onderwijsorganisaties hiervoor een gezamenlijke oproep. Bij de aankondiging van nieuwe maatregelen op 29 november zei Van Gelder nog dat ze maatregelen miste die het personeel moeten beschermen. Het ministerie laat in de veelgestelde vragen weten dat het onderwijspersoneel vooralsnog geen voorrang zal krijgen bij een boosterprik.

Kan mijn werkgever mij verplichten om me te laten vaccineren tegen corona?

Nee, de werkgever kan dat in principe niet verplichten. Dat zou in strijd zijn met het recht op lichamelijke integriteit. Een werkgever kan wel het verzoek bij je neerleggen. Je beslist uiteindelijk zelf en je mag het verzoek dus ook weigeren. In uitzonderlijke gevallen zou het van je gevraagd kunnen worden. Bijvoorbeeld wanneer je werkt met zeer kwetsbare leerlingen en/of collega’s en het vanwege medische redenen niet mogelijk is om de voorzorgsmaatregelen – anderhalve meter afstand, mondneusmaskers, et cetera – na te leven. Dan nog moet er eerst gekeken worden of je dezelfde werkzaamheden niet op andere (digitale) wijze kunt uitvoeren, of dat je (tijdelijk) andere vervangende werkzaamheden krijgt. Lees ook dit artikel over vaccineren. 

Kan ik ontslagen worden als ik mij niet wil vaccineren?

Dit vormt in het onderwijs in principe geen reden tot ontslag. Je mag zelf het besluit nemen om je wel of niet te laten vaccineren, zonder dat daar negatieve rechtspositionele gevolgen aan verbonden zijn. In uitzonderlijke omstandigheden zou het wel van je gevraagd mogen worden (zie vorige vraag).

Wat als ik corona krijg en ik mij niet heb willen laten vaccineren. Mag mijn werkgever dan mijn loon inhouden?

De werkgever mag geen loon inhouden als een werknemer zich ziekmeldt en besmet is met corona. Ook niet wanneer de werknemer bewust de keuze heeft gemaakt zich niet te laten vaccineren. Dit mag alleen als de ziekte opzettelijk door de werknemer is veroorzaakt. Volgens de rechter is hier niet snel sprake van.

Ben ik verplicht om mijn werkgever te vertellen of ik wel of niet gevaccineerd ben?

Het gegeven of iemand wel of niet gevaccineerd is, is een bijzondere persoonsgegeven in de zin van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Iedere vorm van verwerking is in principe verboden. De werkgever mag hier dus in beginsel niet naar vragen en je hoeft het ook niet te vertellen. In een arbeidsrelatie geeft de Autoriteit Persoonsgegevens bovendien aan dat het vanwege de afhankelijkheidsrelatie ook niet mogelijk is om hier op vrije wijze toestemming voor te geven. Het oordeel over eventuele inzetbaarheid van een werknemer in relatie tot het vaccin, is daarmee voorbehouden aan de bedrijfsarts of arbodienst.

 

AFSTANDSONDERWIJS & PRIVACY

Als het om privacy gaat: moet ik mijn werkgever vertellen dat ik met corona besmet ben?

Nee, je hoeft jouw werkgever niet te informeren over de aard en oorzaak van jouw ziekte.
Je kunt bij jouw werkgever aangeven dat je het karakter van jouw ziekteverzuim verder met de bedrijfsarts bespreekt. Je mag het uiteraard wel vrijwillig aan jouw werkgever vertellen en dit is bij een normale verstandhouding ook niet ongebruikelijk. Jouw werkgever mag deze informatie in principe niet vastleggen of met anderen delen.

Kan ik verplicht worden om online les te geven?

Wanneer dit noodzakelijk is, mag van leraren en andere werknemers in principe worden verwacht dat ze meewerken aan (vormen van) online lesgeven. De school kan namelijk, in de zin van de AVG, een noodzakelijk belang hebben dat zwaarder weegt dat het (individuele) belang op privacy.
In dat geval is het dus niet noodzakelijk dat de individuele werknemer instemt afstandsonderwijs. Dit noodzakelijke belang zal voor de school vaak gelegen zijn in het, zo goed als mogelijk, laten doorgaan van het onderwijs.

Ik voel me niet prettig bij het idee dat lessen opgenomen (kunnen) worden, wat kan ik doen?

De privacybeperkende maatregelen die afstandsonderwijs met zich meebrengen moeten strikt noodzakelijk, proportioneel en effectief zijn. Bovendien moet jouw werkgever technische en organisatorische maatregelen nemen om de kans op een eventueel verspreiding van opnames en andere gegevens zo klein mogelijk te maken. Het valt bijvoorbeeld aan te raden dat jouw werkgever met leerlingen en ouders afspreekt dat het niet toegestaan is om opnames te maken van het onderwijs en dat het evenmin toegestaan is deze opnames (via bijvoorbeeld social media) te verspreiden.

Kan ik bezwaar maken tegen afstandsonderwijs?

Er is op grond van de AVG wel altijd recht op concreet individueel bezwaar. Er kunnen bijvoorbeeld specifieke omstandigheden zijn waarbij de inbreuk op privacy voor jou extra belastend is. In dat geval is het verstandig om het privacyreglement van de school/het bestuur bij de functionaris gegevensbescherming op te vragen. In dat bezwaar wordt opnieuw getoetst of de inbreuk op privacy, in dit concrete geval, gerechtvaardigd is. In dit reglement staat als goed is eveneens de genoemde maatregelen opgenomen alsmede de afwegingen op grond waarvan bepaalde keuzes zijn gemaakt, waarbij het recht op privacy nadrukkelijk meegenomen moet worden.

Meer informatie over privacy op scholen 

Wie draait er op voor de kosten van afstandsonderwijs?

Het schoolbestuur is en blijft verantwoordelijk voor het onderwijsproces, ook als dat op afstand gebeurt. Het schoolbestuur is ook verantwoordelijk voor de kosten. Bijvoorbeeld voor personeel dat extra uren maakt, of voor devices voor afstandsonderwijs voor specifieke leerlingen. Besturen kunnen daar in eerste instantie hun eigen bekostiging en reserves voor inzetten.

MR en OR

Op welke wijze beslist de (g)mr mee over maatregelen?

Aanpassingen die scholen doen in corona-tijd moeten in samenspraak gebeuren tussen het bestuur, de schoolleiding, de leraren en de mr. Omdat het gaat om maatregelen ‘op het gebied van het veiligheids-, gezondheids- en welzijnsbeleid’ heeft de (g)mr hierbij instemmingsrecht.

Maatregelen die specifiek gaan over de veiligheid van het personeel moeten met instemming van de p(g)mr worden gemaakt. De (p)mr kan ook advies vragen van een externe deskundige (bijvoorbeeld GGD, Arbodienst of bond). Ook als de school sancties hanteert voor het niet naleven van corona-maatregelen, moeten die sancties op z’n minst goedgekeurd worden door de (g)mr.

Ik maak mij zorgen over mijn eigen veiligheid, die van mijn collega’s en leerlingen. Wat kan de mr doen? 

  1. Deel je zorgen met je collega’s en de schoolleiding. Bespreek hoe je een veilige onderwijsplek kunt realiseren. Welke afspraken zijn er mogelijk? En welke maatregelen, bijvoorbeeld rond hygiëne, ventilatie, en het spreiden van groepen leerlingen over meerdere lokalen. Vraag desgewenst advies bij een consulent van de AOb.
  2. Kaart aan bij de mr. De mr heeft wettelijke rechten en de pmr vertegenwoordigt het personeel in het overleg met de werkgever over de arbeidsomstandigheden. De mr kan het gesprek tussen personeel en leidinggevenden bevorderen, en de voorwaarden scheppen voor draagvlak en goede maatregelen. Voor advies en ondersteuning kan de mr contact opnemen met de AOb.
  3. Melden bij Inspectie SZW (voorheen arbeidsinspectie). Laat een werkgever het na om, ook na overleg met de mr, maatregelen te treffen die de Arbocatalogus voorschrijft? Dan kan elke werknemer, de mr of een vakbond een melding doen bij de inspectie. Daarvoor is een apart meldformulier. Meldingen door de mr of door een vakbond worden altijd opgepakt. De Inspectie kan opdracht geven het werk stil te leggen wanneer maatregelen die de kans op besmetting kunnen voorkomen of beperken, in ernstige mate niet worden getroffen.

Welke punten zijn nog meer belangrijk om als (g)mr op te letten?

  • Werkdruk: hoe wordt een te hoge werkdruk en een risico op uitval voorkomen?
  • Thuisblijvende leerlingen: kinderen die tot een risicogroep behoren kunnen ontheffing krijgen van fysiek onderwijs. De school kan er voor kiezen om voor deze kinderen een vorm van afstandsonderwijs aan te beiden. De school is hiertoe op dit moment niet verplicht.
  • Vrijstelling werk op school: collega’s die in de risicogroep vallen of gezinsleden hebben die in deze groep vallen, kunnen worden vrijgesteld van werk op school. Deze beslissing ligt bij de medewerker die in overleg gaat met de werkgever. De gmr kan toezien dat dit zorgvuldig gebeurt.
  • Testen: hoe pakt het tijdelijke voorrangsbeleid uit voor het onderwijspersoneel op jouw school?
  • Hoe worden de onderwijsachterstanden ingelopen en moet het beleid rondom toetsen en zittenblijven worden aangepast?

Waarop heeft de (g)mr een advies- of een instemmingsrecht, wat corona betreft?

Veel van de corona-maatregelen raken rechtstreeks de inrichting van het onderwijs. Het gaat dan om zaken die in het schoolplan staan, maar van af wordt geweken. De mr heeft volgens de wet nog steeds instemmingsrecht, corona zet deze positie niet opzij. Wel moeten mr’en sneller besluiten, omdat het om een noodsituatie gaat. Daarom mogen besturen alle medewerking en voortvarendheid verwachten en is het verstandig om als mr vaker met de schoolleiding in gesprek te blijven.

Er zijn meerdere instemmingsrechten aan de orde. De (g)mr heeft bij de volgende onderwerpen vrijwel altijd instemming:

  • Maatregelen die gaan over de gezondheidsrisico’s voor het onderwijspersoneel, de personeelsgeleding van de mr heeft hierop instemming.
  • Maatregelen die gaan over de gezondheid van de leerlingen: de hele (g)mr heeft hierop instemming.
  • Besluiten over regels die voor leerlingen gaan gelden: de leerlinggeleding van de mr moet hierop instemmingsrecht (leerlingstatuut)
  • Het vaststellen van sancties voor het niet naleven van corona-regels

Heeft de mr een rol bij het onderwijsprogramma en afstandsonderwijs?

Wettelijk gezien heeft de mr in de meeste gevallen instemmingsrecht bij noodmaatregelen, omdat deze maatregelen grote impact hebben op de manier waarop het onderwijs wordt georganiseerd. Die inrichting van het onderwijs heeft de school in het schoolplan beschreven, en een noodplan betekent doorgaans een afwijking daarvan. Het gaat hier om een noodsituatie, zodat er meestal snel moet worden besloten. Van de mr mag daarom alle medewerking en voortvarendheid worden verwacht.

Gaat het om gemeenschappelijke maatregelen voor alle scholen onder één schoolbestuur dan is niet de mr maar de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (gmr) aan zet.

Wat zijn de specifieke aandachtspunten voor de (g)mr en de ondernemingsraad (or)?

  1. Welke maatregelen zijn nodig vanwege de risico’s voor de gezondheid van het onderwijspersoneel?
  2. Afstandsonderwijs: organiseren wij dat als school zelf, of zijn er mogelijkheden tot samenwerking met andere scholen?
  3. Hebben alle leerlingen voldoende toegang tot een digitale leeromgeving? Is het nodig dat de school hiervoor voorzieningen organiseert?
  4. Duidelijke en tijdige informatie naar de ouders en leerlingen. Welke maatregelen worden er getroffen, waarom, en voor hoelang?

Gelden er andere regels voor de or in crisistijd?

De Wet medezeggenschap op scholen (Wms) en de Wet op de ondernemingsraden (Wor) kennen geen noodscenario waarmee de rechten van een medezeggenschapsorgaan aan de kant worden gezet. Wanneer de schoolbestuurder een besluit wil nemen dan moet dit worden voorgelegd aan het medezeggenschapsorgaan. Het normale advies-en instemmingstraject wordt daarmee dus doorlopen. Als het gaat om naleving van de regels op het gebied van de arbeidsomstandigheden en arbeids- en rusttijden van de werknemers, wordt er samengewerkt met een preventiemedewerker en de Arbodienst. Als er aanpassingen nodig zijn vanwege het corona-virus of wanneer er nieuwe maatregelen worden getroffen, is overleg met het medezeggenschapsorgaan noodzakelijk.

Naar aanleiding van het besluit de basisscholen op 8 februari weer te openen maakte de AOb een handreiking. Klik hier.

 

WERK & INKOMEN

Is mijn werkgever aansprakelijk als ik tijdens het gebruik van het openbaar vervoer naar het werk met het coronavirus besmet raak?

In principe valt het woon-werkverkeer niet onder de zorgplicht van de werkgever. Dit komt omdat de werkgever geen zeggenschap heeft over de inrichting en veiligheid van het openbaar vervoer.

Kan ik mijn werkgever aansprakelijk houden als ik tijdens het werk besmet raak met het coronavirus?

Ten eerste moet er sprake zijn van aantoonbare financiële schade. Daarnaast moet het duidelijk zijn dat je de besmetting op het werk hebt opgelopen en dat de werkgever zijn zorgplicht heeft geschonden, bijvoorbeeld vanwege het niet naleven van voorschriften uit de protocollen. Zeker het aantonen dat de besmetting op heeft werk heeft plaatsgevonden, zal niet makkelijk zijn.
Indien je hiertoe toch aanknopingspunten ziet, bijvoorbeeld vanwege getuigenverklaringen of meerdere besmettingen, dan raden we je aan contact met de AOb op te nemen.

Moet ik uren inhalen als ik vanwege het coronavirus niet kan werken?

Schoolbesturen kunnen je niet verplichten uren in te halen. Het niet kunnen werken is in dit geval overmacht en komt op grond van de wet in principe voor rekening en het risico van de werkgever.

Hoe zit het met mijn inkomen in tijden van corona?

Jouw inkomenssituatie hangt af van het soort contract en het karakter van de arbeidsrelatie. Als je onder één van de onderwijscao’s valt en een vast dienstverband hebt, moet het schoolbestuur je doorbetalen. Bij nulurencontracten, min-maxcontracten, uitzendcontracten en als je zzp’er bent, ligt het ingewikkelder. We hebben per contract voor je op een rij gezet waar je recht op hebt. Bekijk dat bericht via deze link. 

Kan de reiskostenvergoeding worden stopgezet als ik thuiswerk voor een langere tijd?

In de cao’s voor het primair en voortgezet onderwijs zijn afspraken hierover opgenomen. In het po mogen werkgevers de vergoeding stopzetten vanaf de derde week. In het vo kan de vergoeding naar evenredigheid worden verlaagd als er meer dan één week niet is gereisd naar de werkplek. Wel adviseren de werkgeverskoepels en bonden de schoolbesturen om geen prioriteit te geven aan het intrekken van de reiskostenvergoeding. Werknemers maken nu thuis immers óók kosten. Daarnaast zijn er fiscale regels van de Belastingdienst: zo mogen werkgevers zes weken de vaste reiskostenvergoeding (die er is in het po en vo) doorbetalen.
In de cao’s van het mbo, hbo en wo staan geen harde regels over wanneer de reiskostenvergoeding stopgezet moet worden. De afspraken kunnen per instelling verschillen. Wel gelden dezelfde fiscale regels zoals hierboven gemeld staat.

Wat is de verantwoordelijkheid van mijn werkgever?

Je werkgever is verantwoordelijk voor een veilige en gezonde werkplek. Dit bekent dat de risico’s op besmetting in kaart moeten worden gebracht en vervolgens moeten passende maatregelen genomen worden om de kans op besmetting te minimaliseren. Denk aan voldoende zeep, tissues en het extra schoonmaken van toetsenborden, deurklinken en telefoons. De kosten voor deze middelen zijn voor rekening van de werkgever. Vraagt je werkgever om zelf middelen te kopen, dan moet hij die kosten aan je vergoeden.

Ik heb een WW- of WIA-uitkering, wordt deze gewoon doorbetaald?

Jouw uitkering wordt gewoon doorbetaald. Zie dit bericht van de FNV voor de meeste gestelde vragen over corona en uitkeringen.

Kan door de coronacrisis een lopende re-integratie worden vertraagd?

De bedrijfsarts blijft analyses en adviezen uitbrengen en de werkgever heeft de verplichting deze zo goed mogelijk uit te voeren. Het kan zijn dat de werkgever vanwege het coronavirus een re-integratietraject voor individuele werknemers niet kan uitvoeren. De werkgever moet hier een notitie van maken in bijvoorbeeld het plan van aanpak. Voor vragen over re-integratie kun je het best contact opnemen met jouw werkgever en/of de bedrijfsarts.

ZIEKTE & GEZONDHEID

Wat doe ik als regels uit het protocol niet gehandhaafd, of nageleefd worden?

Een goede stap is om de kwestie bij collega’s aan te kaarten en te zoeken naar oplossingen. Ook kun je het aangeven bij de schoolleiding of het bestuur. Zij zijn verantwoordelijk voor de naleving van de gemaakte afspraken. Helpt het niet? Neem dan contact op met de medezeggenschapsraad. Mocht dat niet helpen dan is een melding bij de Onderwijsinspectie of contact opnemen met de AOb de volgende stap. Wij zullen kijken of onze rayonbestuurders of juristen kunnen helpen.

Mag mijn werkgever mij verplichten een coronatest te doen?

Nee, jouw werkgever kan dit niet verplichten. De werkgever mag namelijk in principe geen inbreuk maken op de lichamelijke integriteit. Dit grondwettelijk recht mag alleen in uitzonderlijke gevallen worden beperkt, waarbij er een wettelijke grondslag moet zijn (die er nog niet is) en aan de criteria van effectiviteit, noodzakelijkheid en proportionaliteit voldaan is. Vanwege jouw veiligheid – en de veiligheid van jouw collega’s – kunnen er uiteraard situaties zijn waarin het verstandig is om aan een coronatest mee te werken. Deze keuze is uiteindelijk een persoonlijke afweging.

Ik voel me niet goed, moet ik komen werken?

Ben je ziek en kun je daarom niet werken? Dan meld je je volgens de normale regels ziek. Werken hoeft dan niet. De nadruk ligt op herstel en re-integratie. De gewone regels rondom loondoorbetaling in de cao gelden in dit geval. De oorzaak van ziekte (wel of geen corona) maakt  niet uit.

Wat als er een vermoeden is dat een werknemer het coronavirus heeft maar dit niet is vastgesteld?

Indien er een vermoeden is dat een werknemer besmet is met het coronavirus, mag de werkgever de werknemer verzoeken thuis te blijven of naar huis te gaan. Dat kan zijn omdat de werknemer aangeeft op bepaalde plaatsen te zijn geweest of dat hij/zij met bepaalde personen in contact is geweest. Ook kan het zijn dat de werknemer bepaalde ziekteverschijnselen heeft (koorts, verkouden, hoesten). Onder normale omstandigheden is het niet gebruikelijk om een werknemer thuis te laten zijn, maar onder de huidige omstandigheden is dat wel mogelijk ter bescherming van anderen. Wanneer de werknemer niet ziek is, maar enkel op verzoek van de werkgever thuis moet blijven, dient het volledige loon te worden doorbetaald.

 

VENTILATIE

Wat is het advies als de ventilatie niet voldoet?

Kaart het probleem of de vragen die je hebt, aan bij je directie en/of bestuur. Of zo nodig bij de mr. Scholen hadden tot 1 oktober 2020 om uit te zoeken of hun gebouwen aan de normen voor luchtverversing voldoen. Wanneer de school het ventilatie-probleem niet zelf kan oplossen dan dient de schoolleiding het als urgent probleem te melden bij een facilitaire dienst of bij het bestuur. De directie of het schoolbestuur is verplicht om te zorgen dat er voldoende geventileerd kan worden en om waar nodig extra luchtverversing te realiseren. De kosten mogen absoluut geen reden zijn om noodzakelijke maatregelen uit te stellen. Bij maatregelen op het gebied van het veiligheid, gezondheid- en welzijn heeft de (g)mr instemmingsrecht. Download het stappenplan van de AOb: ‘Slechte ventilatie? Dit kan je doen!’ voor een overzicht van de te nemen stappen. Of bekijk dit artikel waarin het stappenplan ook staat. 

Wat kan ik zelf doen om de ventilatie in mijn lokaal te verbeteren?

Lucht regelmatig tien tot vijftien minuten de ruimte door bijvoorbeeld ramen en deuren tegen elkaar open te zetten. Doe dit in ieder geval tijdens de pauzes en voor, tussen en na schooltijd. Je kunt ook de directie vragen om een CO2-meter. De CO2-concentratie is een goede meetlat om te weten of er voldoende luchtverversing plaatsvindt. Wat je verder in ieder geval níet moet doen is een ventilator of losse airco gebruiken. Het RIVM adviseert om systemen te vermijden waarbij recirculatie van lucht plaatsvindt.

Hoe zit het met de rol van aerosolen in de verspreiding van het coronavirus?

Het RIVM schrijft dat onder bepaalde omstandigheden besmetting kan plaatsvinden via virusdeeltjes die in de kleine druppeltjes (aerosolen) een grotere afstand kunnen afleggen. Dit is het geval in ruimtes waar weinig ventilatie is of veel mensen een langere tijd bij elkaar zijn, zoals klaslokalen. Het RIVM vraagt hier extra aandacht voor. Om te kijken of de ventilatie voldoende is, is de CO2-concentratie een goede meetlat. Check de handreiking van de AOb voor het funderend onderwijs en die voor het mbo en hoger onderwijs. 

Waar vind ik informatie over ventilatie?

De AOb heeft meerdere brochures geschreven over ventilatie en een handig stappenplan waarmee je zelf aan de slag kan gaan.

Ben je lid van de AOb en heb je een vraag? Je kunt dan contact opnemen met onze medewerkers. Mailen kan ook via: info@aob.nl. 

Meer nieuws