Veelgestelde vragen die leven bij leraren, ondersteuners en ander onderwijspersoneel over het coronavirus heeft de AOb op een rij gezet.
Veelgestelde vragen die leven bij leraren, ondersteuners en ander onderwijspersoneel over het coronavirus heeft de AOb op een rij gezet.

Beeld: Pixabay

Veelgestelde vragen van onderwijspersoneel over het coronavirus

Moet ik uren inhalen als ik niet kan werken vanwege het coronavirus? Of: moet ik verplicht aanwezig zijn op school? Onze juridische medewerkers hebben de veelgestelde vragen voor je op een rij gezet. Deze vragenlijst werken we continu bij.

De veelgestelde vragen zijn opgedeeld in verschillende onderwerpen. Je kunt op het onderwerp klikken om direct naar de vragen die bij dat onderwerp horen te gaan. Ben je lid en staat jouw vraag er niet bij of twijfel je, neem dan contact op met onze medewerkers van het Informatie en Advies Centrum (IAC). Je kunt in de zomerperiode elke werkdag tussen 10.00 en 14.00 uur bellen via 0900 – 463 62 62.

MBO

HBO en WO

Opening voortgezet onderwijs

Opening primair onderwijs

Werk & inkomen

Ziekte & gezondheid

Geven van onderwijs

MR en OR

MBO

Welke afspraken zijn er in het mbo gemaakt om een veilige en gezonde werkomgeving te garanderen?

Mbo-instellingen mogen sinds 15 juni weer toetsen afnemen, kwetsbare studenten begeleiden en praktijkonderwijs aanbieden, zo liet premier Rutte in mei weten. Tijdens de persconferentie van 24 juni liet de premier weten dat mbo’s in het nieuwe studiejaar alle onderwijsactiviteiten op locatie mogen hervatten. Wel moeten de instellingen zich aan de anderhalve meter afstandsregel houden. In de praktijk zal er dus ook nog steeds online lesgegeven moeten worden. Op de website van de Rijksoverheid en de MBO-raad zijn protocollen te vinden die instellingen helpen.

Servicedocument middelbaar beroepsonderwijs, defintieve richtlijnen mbo en handreiking diplomabesluit via MBO-raad
Vervoer naar mbo-instellingen openbaar vervoer
Veelgestelde vragen mbo op website Rijksoverheid

Kan mijn mbo-werkgever van mij verwachten dat ik in de (zomer)vakantie onderwijs geef?

De werkuren moeten binnen jouw benoeming passen. Bij een voltijdbaan werk je 1659 uur, parttimers naar rato. De ondernemingsraad (or) moet instemmen met de indeling van werktijden en roosters. Om tot andere werktijden en roosters te komen, dienen werkgevers dan ook eerst in gesprek te gaan met de or om instemming te krijgen. De werkgever mag conform de cao je dus niet meer uren inroosteren dan de 1659 uur. Wil je meer uren werken dan in de cao staat? Dan kan dat als je dit samen met je werkgever afspreekt en ermee instemt. Wel moet de werkgever deze extra uren compenseren of uitbetalen.

Mag mijn mbo-instelling mijn vakantie intrekken?

Je hebt recht op dertig vakantiedagen per jaar. Kijk in jouw vakantieregeling – vraag de regeling eventueel op bij de ondernemingsraad (or) – wanneer deze dagen in het jaar zijn vastgesteld. Vervolgens kan jouw werkgever in zeer buitengewone gevallen met jouw toestemming het vakantieverlof intrekken. Moet je dan bijvoorbeeld een geboekte vakantie annuleren, dan moet jouw werkgever de kosten hiervan vergoeden.

Kan ik verplicht worden om in de avonden te werken?

Avondwerk is mogelijk, maar de Arbeidstijdenwet moet in acht worden genomen en de 40-urige werkweek (voor parttimers naar rato). In de cao-mbo staat dat de werkgever na overleg met de individuele werknemer maximaal twee avonden per week werk kan opdragen. Wel moet jouw werkgever rekening houden met de werktijden die al zijn gemaakt. Als je zelf instemt kun je samen met je werkgever bepalen om meer dan twee avonden per week te werken.
Ben je ouder dan 55 jaar of al veertig jaar werkzaam, dan is er geen verplichting tot avondwerk. Tenzij het organisatorische belang van jouw instelling zwaarder weegt. In tijden van deze corona-uitbraak zal dit van geval tot geval beoordeeld worden.

HBO en WO

Welke afspraken zijn er in het hbo en wo gemaakt om een veilige en gezonde werkomgeving te garanderen?

Hogescholen en universiteiten mogen vanaf 15 juni weer toetsen afnemen, kwetsbare studenten begeleiden en praktijkonderwijs aanbieden, zo liet premier Rutte in mei weten. In de persconferentie van 24 juni kondigde de premier aan dat vanaf 1 augustus 2020 de onderwijsactiviteiten op locatie hervat mogen worden. Wel zullen de lessen en colleges gespreid gegeven moeten worden, want de anderhalve meter afstandsregel blijft gelden. Op de website van de Rijksoverheid zijn voor het hoger onderwijs (hbo en universiteiten) protocollen te vinden die instellingen helpen.

Servicedocumenten hoger onderwijs via Rijksoverheid (inclusief vervoer naar instelling)
Veelgestelde vragen op website Rijksoverheid hbo en wo

Mijn werkgever wil dat ik op zaterdag werk. Mag dat?

Jouw werkgever heeft met de medezeggenschapsraad (mr) of de ondernemingsraad (or) een werktijdenregeling afgesproken. Hierin staan de tijden waarop de instelling geopend is, wanneer werknemers voor werkzaamheden worden ingezet, pauzes en andere rusttijden. Kijk dus in deze regeling om te zien welke tijden bij jouw instelling van toepassing zijn.

In verband met het aangepaste rooster vanwege corona, verzoekt mijn werkgever om in de avond en/of het weekend te werken, terwijl ik dan andere verplichtingen heb. Mag dit?

Jouw werkgever mag niet zonder meer de werktijden wijzigen naar weekenden of avonden waarop je andere verplichtingen hebt. Jouw belangen moeten daarin worden meegewogen. Daarnaast moet er overleg zijn en moet een wijziging tijdig aangekondigd worden, zodat jij als werknemer tijd hebt op een oplossing te zoeken als je andere privé-verplichtingen hebt. Zie ook dit artikel waarin AOb-sectorbestuurder Roelf van der Ploeg toelichting geeft. De strekking van dit artikel geldt ook voor het wetenschappelijk onderwijs.

OPENING VOORTGEZET ONDERWIJS

Welke afspraken zijn er in het voortgezet onderwijs gemaakt om een veilige en gezonde werkomgeving te garanderen?

Premier Rutte kondigde op 24 juni aan dat de middelbare scholen weer volledig opengaan na de zomer. Leerlingen in het voortgezet onderwijs hoeven onderling geen afstand meer te houden. Wel moeten zij afstand houden tot het onderwijspersoneel. De bonden en de werkgeverskoepel VO-raad hebben aan de hand van de RIVM-richtlijnen daarom het protocol geupdatet. De rood gemarkeerde voorschriften in het protocol moeten scholen toepassen om te voldoen aan de van overheidswege vastgestelde veiligheids- en hygiënemaatregelen. De niet-gemarkeerde aanbevelingen zijn praktische adviezen, scholen mogen daar zelf invulling aan geven.

Over de praktijkvakken staat in het protocol van 1 juli 2020 dat het betrokken onderwijspersoneel en de schoolleiding met elkaar in overleg treden wanneer afstand houden tussen leerling en docent niet altijd mogelijk is. Wat houdt dit in?

Als de schoolleiding en de betrokken docent allebei instemmen, mag er van de anderhalve meter afstandsregel worden afgeweken.Bij praktijkvakken, zoals techniek, gym of handvaardigheid is afstand houden niet altijd mogelijk. Maak hierover afspraken en kijk of er aanpassingen in het geven van instructie mogelijk zijn. AOb-bestuurder Henrik de Moel zei hierover dat onderwijspersoneel in ieder geval nooit gedwongen mag worden om van de regel af te wijken als ze dit niet willen. Geef je gym? Op de site van de Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding (KVLO) staan protocollen voor het bewegingsonderwijs op middelbare scholen en vso-scholen. 

Welke afspraken zijn er gemaakt voor het voortgezet speciaal onderwijs (vso)?

Het vso is vanaf 2 juni weer volledig open. In het nieuwste protocol staat dat leerlingen onderling vanaf 1 juli 2020 geen afstand meer hoeven te houden. Wel moeten zij nog afstand houden tot het onderwijspersoneel. De bonden en werkgevers stelden een protocol op. Het document moet scholen helpen met het regelen van praktische zaken. Ook staat het leerlingvervoer erin beschreven. Download het protocol voor het vso (versie 25 juni 2020). 

Hoe zit het met het bewaren van de anderhalve meter afstand?

Premier Rutte kondigde op 24 juni aan dat leerlingen in het voortgezet onderwijs vanaf 1 juli 2020 onderling geen afstand meer hoeven te houden. Dit geldt ook voor leerlingen in het vso. Wel moeten zij afstand houden tot het onderwijspersoneel. Docenten en ondersteuners moeten onderling wel afstand houden. Na de zomer kunnen alle leerlingen daardoor naar school.

Ik word opeens voor meer lessen dan normaal ingepland. Mag dat?

Dat hangt af van de ruimte in jouw normjaartaak. De maximale lessentaak, veelal 720 uur, mag in principe niet overschreden worden tenzij jij hiermee instemt. Heb je twijfels of je teveel wordt ingezet? Neem dan contact op met de AOb en stuur je lidnummer, de jaartaak en eventuele wijzigingen mee.

Hoe kan ik zelf bijdragen aan het zo goed mogelijk uitvoeren van de voorzorgsmaatregelen?

Je kunt meedenken over het draaiboek van de school waarin concrete uitwerkingen en maatregelen vanuit het protocol staan. Ook zijn er posters beschikbaar met de belangrijkste maatregelen die je kunt downloaden en uitprinten. Het bewustzijn wordt daarmee vergroot. Elkaar vriendelijk aanspreken op schending van de gemaakte afspraken is misschien spannend, maar zorgt vaak voor het gewenste effect.

 

OPENING PRIMAIR ONDERWIJS

Ik heb sinds de herstart van de scholen geen pauze meer. Mag dat?

Als je langer dan 5,5 uur werkt, heb je recht op minimaal dertig minuten pauze. Is er een wijziging in het werktijdenreglement geweest, bijvoorbeeld na invoering van een gelijke dagen- of continurooster, dan geldt dit ook. Nu de scholen weer volledig open zijn, geldt het normale schoolrooster weer en zijn de rusttijden weer zoals ze waren voor de sluiting. Heb je geen pauze, dan is het verstandig om dit met je leidinggevende te bespreken en eventueel daarna nog met de personeelsgeleding van de medezeggenschapsraad (pmr). Als dit niet helpt, kun je een rayonbestuurder benaderen uit jouw regio.

Mijn werkgever wil dat ik andere werkzaamheden verricht, bijvoorbeeld schoonmaken, administratie bijwerken of toezien op de naleving van de corona-voorschriften. Mag dat?

De werkgever mag ‘redelijke’ werkopdrachten geven, maar wat in een concrete situatie als redelijk te bestempelen valt, is bij voorbaat lastig te zeggen. In een conflict hierover beoordeelt de rechter pas achteraf. Wel mag je verwachten dat je zoveel mogelijk ingezet wordt in lijn met je normale werkzaamheden. Aan de andere kant kan bijvoorbeeld meer flexibiliteit van je verwacht worden als je het normale werk niet kan verrichten doordat je samenwoont met iemand die volgens het protocol kwetsbaar is. We raden je aan om hierover het gesprek aan te gaan met jouw werkgever. Benoem jouw bezwaren, maar denk tegelijkertijd mee vanuit het perspectief van de werkgever. Indien je er niet uitkomt, neem dan contact op met ons.

Welke veiligheidseisen zijn er in het kader van de volledige heropening van 8 juni gemaakt?

Op basis van het kabinetsbesluit om de scholen volledig te openen heeft de AOb meegewerkt aan een protocol. Daarin staat een praktische uitwerking van alle regels om het werk zo veilig mogelijk uit te voeren. Op 24 juni is het protocol weer aangepast. Basisschoolleerlingen hoeven onderling geen afstand te houden en ook niet meer tot het onderwijspersoneel. Tussen volwassenen moet wel afstand worden gehouden. Download het protocol via deze link. 

Hoe moeten wij in omgaan met de anderhalve meter-regel ten aanzien van collega’s en kinderen? Waarom is hier voor gekozen?

In het protocol staat dat tussen personeelsleden onderling anderhalve meter afstand moet zijn. Tussen leerlingen onderling hoeft dat niet en tussen leerlingen en het onderwijspersoneel hoeft dit ook niet meer. Wel moet er ruimte zijn voor maatwerk. De inzichten van het RIVM zijn hiervoor de uitgangspunten. De Rijksoverheid zegt het volgende: Het RIVM geeft aan dat de gezondheidsrisico’s voor kinderen heel beperkt zijn. Het is daarom voor kinderen niet nodig onderling anderhalve meter afstand te houden en ten opzichte van volwassenen alleen wanneer mogelijk. Meer informatie via deze link. 

Wat zijn de hygiënemaatregelen op school precies?

Aan de hand van de RIVM-richtlijnen zijn er protocollen gemaakt per onderwijssector. Deze bieden ondersteuning bij een verdere uitwerking op schoolniveau. Elke school is natuurlijk anders. Bij een monumentaal pand hebben de RIVM-richtlijnen weer een andere uitwerking dan in een hypermodern pand. Het protocol voor het reguliere onderwijs vind je via deze link. Het document voor het speciaal onderwijs is hier te vinden.

Moet ik direct na lestijd naar huis?

Dat is niet verplicht, maar het wordt wel geadviseerd om na de lesdag thuis verder te werken.  Daarbij wordt rekening gehouden met de afspraken in het werktijdenreglement.

Vormen vrijwilligers, zoals overblijfouders, een risico voor de leraren?

Voor vrijwilligers gelden dezelfde thuisblijfregels als voor het personeel van de school. Alleen medewerkers die niet ziek zijn, komen werken. Dus ook alleen vrijwilligers die niet ziek zijn, komen de school in. In die zin vormen zij geen extra risico.

Hoe om te gaan met nieuwe ouders die graag de school willen zien? Of met rapportgesprekken met bekende ouders?

Het protocol zegt het volgende: ‘Met het strikt toepassen van triage is aanwezigheid in de school
van ouder(s)/verzorger(s), vrijwilligers, stagiaires en (externe) professionals toegestaan. Volwassenen houden te allen tijde anderhalve meter afstand tot elkaar en passen strikt de hygiënevoorschriften toe.’

Hoe gaan we om met schoolreisjes, kampen en excursies?

Scholen wordt geadviseerd zeer terughoudend te zijn met schoolreisjes, schoolkampen, vieringen, musicals en excursies. De algemene richtlijnen vanuit de overheid gelden voor deze bijeenkomsten buiten het reguliere lesaanbod. De uiteindelijke afweging hierover zal op school- of bestuursniveau gemaakt moeten worden, in overleg met de medezeggenschapsraad en eventueel de Veiligheidsregio. Als er een groepsactiviteit wordt georganiseerd, dan vindt deze bij voorkeur in de eigen vaste klas of groep plaats.

Is er nu een verplicht continu-rooster? Kan het rooster aansluiten op de bso?

Nee, dat is niet verplicht. Wel staat het volgende op de website van de Rijksoverheid: ‘Om haal- en brengbewegingen van ouders zoveel mogelijk te voorkomen, worden scholen opgeroepen om in deze periode een continu-rooster te gebruiken. Dan blijven alle kinderen tussen de middag over, maar we laten dit aan de scholen. Zorg hierbij voor goede afstemming met de bso.’

Wat gebeurt er bij een onverhoopte uitbraak op school?

Het is gebruikelijk dat schoolleiders uitbraken van infectieziekten melden bij de GGD afdeling infectieziektebestrijding. Dit geldt ook voor het corona-virus. Daarbij is een ongewoon aantal voor het primair onderwijs vastgesteld op drie of meer (per groep). Bij alle patiënten met een bevestigde corona-virusinfectie doet de GGD bron- en contactonderzoek. Huisgenoten van een COVID-19-patiënt moeten tot veertien dagen na het laatste contact met de patiënt in thuisquarantaine blijven. Welke maatregelen op de school zelf genomen moeten worden, bepaalt de GGD.

Wat als ik zelf contact heb gehad iemand die besmet is met corona?

Geef dit aan bij jouw werkgever en volg de instructies op van jouw werkgever, de GGD en/of de bedrijfsarts. Voor de tijd dat je vanwege deze situatie geen arbeid verricht, krijg je het volledige loon doorbetaald.

Hoe zit het precies met het gymnastiekonderwijs binnen?

Hiervoor zijn aparte protocollen vastgesteld. Download ze hieronder.

Ik ben 60-plus, kan ik verplicht worden fysiek les te geven?

Het RIVM merkt mensen van boven de 70 jaar of mensen met een bepaalde aandoening aan als kwetsbare personen of mensen met een zwakke gezondheid.

Ook als je hier niet onder valt, kunnen er goede redenen zijn om je als werknemer zorgen te maken en daarom te vragen of je thuis mag werken. Dit hangt heel erg af van persoonlijke omstandigheden. Ons advies is om je zorgen te bespreken met jouw werkgever om samen te komen tot werkbare maatwerkoplossingen. Werkt je werkgever niet mee? Dan kun je altijd contact opnemen met ons.

Waar vind ik handige downloads met de voorzorgsmaatregelen?

Het ministerie heeft samen met de PO-raad vier verschillende posters gemaakt met een overzicht van de voorzorgsmaatregelen. Bekijk het overzicht van de posters via deze link. 

WERK & INKOMEN

Is mijn werkgever aansprakelijk als ik tijdens het gebruik van het openbaar vervoer naar het werk met het coronavirus besmet raak?

In principe valt het woon-werkverkeer niet onder de zorgplicht van de werkgever. Dit komt omdat de werkgever geen zeggenschap heeft over de inrichting en veiligheid van het openbaar vervoer.

Kan ik mijn werkgever aansprakelijk houden indien ik tijdens het werk besmet raak met het coronavirus?

Ten eerste moet er sprake zijn van aantoonbare financiële schade. Daarnaast moet het duidelijk zijn dat je de besmetting op het werk hebt opgelopen en dat de werkgever zijn zorgplicht heeft geschonden, bijvoorbeeld vanwege het niet naleven van voorschriften uit de protocollen. Zeker het aantonen dat de besmetting op heeft werk heeft plaatsgevonden, zal niet makkelijk zijn.
Indien je hiertoe toch aanknopingspunten ziet, bijvoorbeeld vanwege getuigenverklaringen of meerdere besmettingen, dan raden we je aan contact met de AOb op te nemen.

Moet ik uren inhalen als ik vanwege het coronavirus niet kan werken?

Schoolbesturen kunnen je niet verplichten uren in te halen. Het niet kunnen werken is in dit geval overmacht en komt op grond van de wet in principe voor rekening en het risico van de werkgever.

Hoe zit het met mijn inkomen in tijden van corona?

Jouw inkomenssituatie hangt af van het soort contract en het karakter van de arbeidsrelatie. Als je onder één van de onderwijscao’s valt en een vast dienstverband hebt, moet het schoolbestuur je doorbetalen. Bij nulurencontracten, min-maxcontracten, uitzendcontracten en als je zzp’er bent, ligt het ingewikkelder. We hebben per contract voor je op een rij gezet waar je recht op hebt. Bekijk dat bericht via deze link. 

Kan mijn schoolbestuur verplichten om uren in te halen in de vakantie?

Als je niet ziek bent, maar je werkt niet op locatie adviseren wij leden om aan je werkgever duidelijk en schriftelijk aan te geven dat je je beschikbaar stelt voor werkzaamheden.
De werkgever kan je bijvoorbeeld vragen thuis te werken. Wordt er geen werk opgedragen?
Dan valt dit in de risicosfeer van de werkgever en dient de werkgever het loon door te betalen.
Van werk inhalen kan vervolgens geen sprake zijn.

Kan de reiskostenvergoeding worden stopgezet als ik thuiswerk voor een langere tijd?

In de cao’s voor het primair en voortgezet onderwijs zijn afspraken hierover opgenomen. In het po mogen werkgevers de vergoeding stopzetten vanaf de derde week. In het vo kan de vergoeding naar evenredigheid worden verlaagd als er meer dan één week niet is gereisd naar de werkplek. Wel adviseren de werkgeverskoepels en bonden de schoolbesturen om geen prioriteit te geven aan het intrekken van de reiskostenvergoeding. Werknemers maken nu thuis immers óók kosten. Daarnaast zijn er fiscale regels van de Belastingdienst: zo mogen werkgevers zes weken de vaste reiskostenvergoeding (die er is in het po en vo) doorbetalen. Er is geen aanleiding om de vergoeding stop te zetten. De kans is daarnaast groot dat deze regel wordt versoepeld. Na de meivakantie volgt daar meer informatie over.
In de cao’s van het mbo, hbo en wo staan geen harde regels over wanneer de reiskostenvergoeding stopgezet moet worden. De afspraken kunnen per instelling verschillen. Wel gelden dezelfde fiscale regels zoals hierboven gemeld staat.

Wat is de verantwoordelijkheid van mijn werkgever?

Je werkgever is verantwoordelijk voor een veilige en gezonde werkplek. Dit bekent dat de risico’s op besmetting in kaart moeten worden gebracht en vervolgens moeten passende maatregelen genomen worden om de kans op besmetting te minimaliseren. Denk aan voldoende zeep, tissues en het extra schoonmaken van toetsenborden, deurklinken en telefoons. De kosten voor deze middelen zijn voor rekening van de werkgever. Vraagt je werkgever om zelf middelen te kopen, dan moet hij die kosten aan je vergoeden.

Ik heb een WW- of WIA-uitkering, wordt deze gewoon doorbetaald?

Jouw uitkering wordt gewoon doorbetaald. Zie dit bericht van de FNV voor de meeste gestelde vragen over corona en uitkeringen.

Kan door de coronacrisis een lopende re-integratie worden vertraagd?

De bedrijfsarts blijft analyses en adviezen uitbrengen en de werkgever heeft de verplichting deze zo goed mogelijk uit te voeren. Het kan zijn dat de werkgever vanwege het coronavirus een re-integratietraject voor individuele werknemers niet kan uitvoeren. De werkgever moet hier een notitie van maken in bijvoorbeeld het plan van aanpak. Voor vragen over re-integratie kun je het best contact opnemen met jouw werkgever en/of de bedrijfsarts.

ZIEKTE & GEZONDHEID

Wat doe ik als de anderhalve meter maatregel of andere regels uit het protocol niet gehandhaafd of nageleefd worden?

De afstandsmaatregel is géén vrijblijvend advies, maar een noodzakelijke maatregel om de veiligheid van leerlingen, studenten en werknemers te waarborgen. Jouw werkgever is hiervoor op grond van de Arbowet voor verantwoordelijk. Een goede stap is om de kwestie bij collega’s aan te kaarten en te zoeken naar oplossingen. Ook kun je het aangeven bij de schoolleiding of het bestuur. Zij zijn verantwoordelijk voor de naleving van de gemaakte afspraken. Helpt het niet? Neem dan contact op met de medezeggenschapsraad. Mocht dat niet helpen dan is een melding bij de Onderwijsinspectie of contact opnemen met de AOb de volgende stap. Wij zullen kijken of er met onze rayonbestuurders of juristen stappen ondernomen kunnen worden.

Kan ik verplicht worden om op school les te geven wanneer ik mij zorgen maak over mijn eigen gezondheid?

Gezonde leraren, ondersteuners en ander onderwijspersoneel geldt dat zij in principe beschikbaar zijn voor het verzorgen van het onderwijs op school. Bespreek eventuele zorgen met je werkgever en zoek samen naar oplossingen. In dat gesprek met jouw werkgever wordt beoordeeld of en hoe tot afspraken gekomen kan worden over de precieze invulling van de werkzaamheden.

Kan ik verplicht worden om op school les te geven wanneer ik tot de risicodoelgroep behoor?

Aan de hand van de RIVM-richtlijnen kan bepaald worden of je medisch kwetsbaar bent. Deze richtlijnen vind je hier. Onderwijspersoneel dat tot de risicogroepen wordt geadviseerd niet deel te nemen aan het onderwijsproces op locatie. Over de invulling van de werkzaamheden op afstand voert de werknemer overleg met de werkgever. Mocht je hierover in discussie raken dan is het verstandig de bedrijfsarts te bezoeken en zo nodig contact met de AOb op te nemen.

Kan ik verplicht worden om op school les te geven wanneer ik met iemand leef die volgens de RIVM-richtlijnen kwetsbaar is? Moet ik daarvoor zorg- of vakantieverlof opnemen?

Onderwijspersoneel met gezinsleden/huisgenoten die behoren tot medische risicogroepen krijgen het advies om niet deel te nemen aan het onderwijsproces op locatie. Over de invulling van het werken op afstand voert de werknemer overleg met de werkgever. Je hoeft geen zorgverlof of vakantiedagen op te nemen, je maakt namelijk afspraken om werkzaamheden op een andere manier, namelijk op afstand, uit te voeren

Ik voel me niet goed, moet ik komen werken?

Ben je ziek en kun je daarom niet werken? Dan meld je je volgens de normale regels ziek. Werken hoeft dan niet. De nadruk ligt op herstel en re-integratie. De gewone regels rondom loondoorbetaling in de cao gelden in dit geval. De oorzaak van ziekte (wel of geen corona) maakt  niet uit.

Wat als er een vermoeden is dat een werknemer het coronavirus heeft maar dit niet is vastgesteld?

Indien er een vermoeden is dat een werknemer besmet is met het coronavirus, mag de werkgever de werknemer verzoeken thuis te blijven of naar huis te gaan. Dat kan zijn omdat de werknemer aangeeft op bepaalde plaatsen te zijn geweest of dat hij/zij met bepaalde personen in contact is geweest. Ook kan het zijn dat de werknemer bepaalde ziekteverschijnselen heeft (koorts, verkouden, hoesten). Onder normale omstandigheden is het niet gebruikelijk om een werknemer thuis te laten zijn, maar onder de huidige omstandigheden is dat wel mogelijk ter bescherming van anderen. Wanneer de werknemer niet ziek is, maar enkel op verzoek van de werkgever thuis moet blijven, dient het volledige loon te worden doorbetaald.

Ik ben besmet met het coronavirus, wat zijn mijn rechten en plichten?

De onderwijscao’s bepalen dat je niet mag werken, tenzij de arboarts toestemming geeft. Ook ben je verplicht jouw werkgever zo snel mogelijk te laten weten dat je ziek bent. Je hebt recht op loondoorbetaling.

Hoe zit het met mijn privacy als ik besmet ben met het coronavirus?

Omdat er besmettingsgevaar is voor anderen wordt er van je verwacht om dit aan jouw werkgever te melden. Jouw werkgever mag in principe geen informatie over jouw gezondheid delen met collega’s. Wel mag in het algemeen bekend worden gemaakt dat een werknemer het virus heeft, zolang het maar niet herleidbaar is tot een bepaalde werknemer. In uitzonderlijke situaties kan dit anders liggen, bijvoorbeeld als het delen van deze informatie noodzakelijk is in het kader van de gezondheid van jouw collega’s.

ONDERWIJS

Moet ik bij het geven van online lessen verplicht in beeld zijn? Sommige mensen vinden dat niet prettig via internet.

Voor zover je niet ziek bent, en passend binnen de richtlijnen van het RIVM, mag de werkgever van je verlangen om andere werkzaamheden te verrichten. Online lesgeven valt hieronder. In principe is het gebruikelijk om daarbij in beeld en hoorbaar te zijn. In het geval van privacygerelateerde bezwaren is het advies om hierover het gesprek aan te gaan met de privacy officer van de school of het overkoepelende schoolbestuur.

Wie draait er op voor de kosten van afstandsonderwijs?

Het schoolbestuur is en blijft verantwoordelijk voor het onderwijsproces, ook als dat op afstand gebeurt. Het schoolbestuur is ook verantwoordelijk voor de kosten. Bijvoorbeeld voor personeel dat extra uren maakt, of voor devices voor afstandsonderwijs voor specifieke leerlingen. Besturen kunnen daar in eerste instantie hun eigen bekostiging en reserves voor inzetten.

Ik gebruik applicaties om het lesgeven op afstand vorm te geven. Hoe is mijn privacy gewaarborgd?

Zolang de gesprekken niet worden opgeslagen, is dat mogelijk niet in strijd met de AVG. Lees wel altijd de voorwaarden van een tool goed door. Wel is het zo dat de grondwet het recht op privacy in jouw eigen huis waarborgt. Als werknemer mag je dus weigeren om in beeld te komen. Een alternatief is dat je de achtergrond vervaagd of dat je de achtergrond vervangt door een virtuele achtergrond. De tool moet die mogelijkheid dan wel bieden. Een andere optie is om het beeld uit te zetten en alleen de microfoon aan te zetten. Lees ook het bericht over Zoom waar de Autoriteit Persoonsgegevens voor waarschuwt.

MR en OR

Op welke wijze beslist de (g)mr mee over de maatregelen?

De scholenopening moet in samenspraak gebeuren tussen het bestuur, de schoolleiding, de leraren en de mr. De PO-raad en de VO-raad hebben samen met de bonden protocollen gemaakt voor het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs en het speciaal onderwijs. Over de invulling van het protocol en andere maatregelen om de school te openen moet het schoolbestuur dus met de (g)mr afspraken maken. Omdat het gaat om maatregelen ‘op het gebied van het veiligheids-, gezondheids- en welzijnsbeleid’ heeft de (g)mr hierbij instemmingsrecht. Maatregelen die specifiek gaan over de veiligheid van het personeel moeten met instemming van de p(g)mr worden gemaakt.

Welke punten zijn nog meer belangrijk om als (g)mr op te letten?

  • Werkdruk: hoe wordt een te hoge werkdruk en een risico op uitval voorkomen?
  • Thuisblijvende leerlingen: kinderen die tot een risicogroep behoren kunnen ontheffing krijgen van fysiek onderwijs. Ook zullen niet alle leerlingen na de meivakantie op school zijn vanwege bezorgde ouders
  • Vrijstelling werk op school: collega’s die in de risicogroep vallen of gezinsleden hebben die in deze groep vallen, kunnen worden vrijgesteld van werk op school. Deze beslissing ligt bij de medewerker die in overleg gaat met de werkgever. De gmr kan toezien dat dit zorgvuldig gebeurt.
  • Testen: onderwijspersoneel kan laagdrempelig testen op Covid-19 als ze klachten hebben. Dit kan na een analyse van een arts. Op basis van het protocol moet de school vervolgens afspraken maken over de mogelijkheid tot het testen van personeel, over het niet fysiek inzetten van leraren uit risicogroepen en het niet toelaten van zieke kinderen.
  • Andere punten waar de gmr over kan meepraten: hoe worden de onderwijsachterstanden ingelopen, wordt een zomerschool overwogen en moet het beleid rondom zittenblijven worden aangepast?

Heeft de (g)mr een advies- of een instemmingsrecht bij het openen van de scholen?

Er zijn meerdere instemmingsrechten aan de orde. Net zoals bij de inrichting van het afstandsonderwijs wijkt de situatie immers sterk af van hoe normaal het onderwijs is ingericht. De (g)mr heeft bij de volgende onderwerpen vrijwel altijd instemming:

  • Het vormgeven van het fysieke onderwijs als de scholen opengaan en mogelijk voor een deel nog het digitale onderwijs, de hele mr heeft hierop instemming
  • Maatregelen die gaan over de gezondheidsrisico’s voor het onderwijspersoneel, de personeelsgeleding van de mr heeft hierop instemming. Ook over de vaststelling of wijziging van een arbeids-en rusttijdenregeling van het personeel is instemming vereist van de pmr. Net als de wijziging in de taakverdeling binnen het team
  • Besluiten die gaan over de gezondheid van zowel de leerlingen als het onderwijspersoneel. de hele (g)mr heeft hierop instemming
  • Besluiten over de schooltijden, het ouderdeel van de (g)mr moet hierop instemming geven

Heeft de mr een rol bij het onderwijsprogramma en afstandsonderwijs?

Wettelijk gezien heeft de mr in de meeste gevallen instemmingsrecht bij noodmaatregelen, omdat deze maatregelen grote impact hebben op de manier waarop het onderwijs wordt georganiseerd. Die inrichting van het onderwijs heeft de school in het schoolplan beschreven, en een noodplan betekent doorgaans een afwijking daarvan. Het gaat hier om een noodsituatie, zodat er meestal snel moet worden besloten. Van de mr mag daarom alle medewerking en voortvarendheid worden verwacht.

Gaat het om gemeenschappelijke maatregelen voor alle scholen onder één schoolbestuur dan is niet de mr maar de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (gmr) aan zet.

Wat zijn de specifieke aandachtspunten voor de (g)mr en de ondernemingsraad (or)?

  1. Welke maatregelen zijn nodig vanwege de risico’s voor de gezondheid van het onderwijspersoneel?
  2. Afstandsonderwijs: organiseren wij dat als school zelf, of zijn er mogelijkheden tot samenwerking met andere scholen?
  3. Hebben alle leerlingen voldoende toegang tot een digitale leeromgeving? Is het nodig dat de school hiervoor voorzieningen organiseert?
  4. Duidelijke en tijdige informatie naar de ouders en leerlingen. Welke maatregelen worden er getroffen, waarom, en voor hoelang?

Gelden er andere regels voor de or in deze crisistijd?

De Wet op de ondernemingsraden (Wor) kent geen noodscenario waarmee de rechten van een medezeggenschapsorgaan aan de kant worden gezet. Wanneer de schoolbestuurder een besluit wil nemen dan moet dit worden voorgelegd aan het medezeggenschapsorgaan. Het normale advies-en instemmingstraject wordt daarmee dus doorlopen. Als het gaat om naleving van de regels op het gebied van de arbeidsomstandigheden en arbeids- en rusttijden van de werknemers, wordt er samengewerkt met een preventiemedewerker en de Arbodienst. Als er aanpassingen nodig zijn vanwege het corona-virus of wanneer er nieuwe maatregelen worden getroffen, is overleg met het medezeggenschapsorgaan noodzakelijk.

Ben je lid van de AOb en heb je een vraag? Je kunt dan contact opnemen met onze medewerkers van het Informatie en Advies Centrum van de AOb. In de zomer zijn onze medewerkers elke werkdag bereikbaar tussen 10.00 en 14.00 uur. Mailen kan ook via: info@aob.nl

Meer nieuws

De lerarenbeurs is op

Het plafond van de lerarenbeurs is bereikt. Er zat dit jaar minder geld in de pot. En dat geld was - waarschijnlijk - razendsnel op. LEES VERDER