titel Tijd voor strijd
chapeau  
nummer blad 14
datum blad 26-8-2006
auteur T van Haperen 
rubriek Column

Na twee decennia modernisering van de arbeidsverhoudingen in het onderwijs gaat de leraar steeds meer op een uitgeperste citrusvrucht lijken. Toen ik begon in 1985 zat de Nederlandse economie in de diepste crisis na de oorlog en moest ik voor een volledige baan per week 28 lessen geven aan groepen van gemiddeld 25 leerlingen. Momenteel zijn dat 27 lessen en is door onderwijsvernieuwing het totaal aantal leerlingen gestegen. Mijn salaris ligt aan de ketting bij een minister van Financiën met een fixatie op tekorten. Gaat het economisch slecht dan betekent dat koopkrachtverlies. Trekt de conjunctuur aan, dan is het eerst wachten op de ontvangst van belastingmeevallers en dan krijgen bestuurders hun verhoging van de schoolbudgetten. De kruimels zijn voor de leraar. Of het nou economisch goed of slecht gaat, de wetten van de arbeidsmarkt staan buitenspel en de kloof met het bedrijfsleven groeit. In de primaire arbeidsvoorwaarden worden jij en ik altijd getild.
Zo ziet het financiële gezicht van de structurele onderwaardering van de leraar eruit. Het ergste is: bestuurders, politici en vakbondsleiders weten dit. In 2001 publiceerde de econoom Ib Waterreus zijn promotieonderzoek Lessons in teacher pay. Hieruit blijkt dat een leraar in het voortgezet onderwijs minder verdient dan zijn collegae in het buitenland. Daarbij keek Waterreus niet alleen naar het salaris, maar ook naar het aantal leerlingen en lesuren. Per uur verdient een Nederlandse leraar net iets meer dan twee euro per leerling. Zijn Duitse collega doet hetzelfde werk voor ruim vier euro, een Franse voor drie euro zeventig. En hoe bestrijden onze inspirerende leiders deze misstand? Ze sluiten polyinterpretabele decentrale cao’s af, presenteren het ene convenant na het andere en besteden de groeiende schoolbudgetten aan management. Het laatste is door de Onderwijsraad overtuigend aangetoond.
In dit verband is een opmerking van een onderzoeker van het Centraal Planbureau in NRC Handelsblad dolkomisch. Letterlijk: ‘Klassenverkleining in het onderwijs kost meer dan het oplevert aan verhoging van leerprestaties. Beter is het om met financiële prikkels te proberen de kwaliteit van het lerarenkorps te verhogen.’ Interessant dilemma, in de rest van de wereld dan. Hier is niemand ermee bezig. Kwaliteit, beloning, groepsgrootte en lesuren zijn geen onderwerp van beleid, elke nationale regie ontbreekt.
Argumenten tellen kennelijk niet meer, het gaat om de blote macht en dus is het tijd voor strijd. Ik weet wel een paar heldere nationale doelen. Een leraar geeft maximaal 25 lessen per week aan groepen met maximaal 25 leerlingen en de lonen zijn gekoppeld aan die in het krapste segment van de marktsector. Dit land heeft per slot van rekening een lerarentekort.
In november zijn er verkiezingen. Minister en Kamerleden weigeren zich in dit soort zaken te verdiepen. Kortom, als we nu niet in actie komen, worden we de volgende vier jaar weer geschoren en ik ben het stilzitten onderhand goed zat. Vooruitgang dwing je af! Op naar het Malieveld!

© 2010
het Onderwijsblad .
Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij Het Onderwijsblad, columnisten of freelance medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledigde overname, herpublicatie of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur (onderwijsblad@aob.nl). Indien het gaat om artikelen van freelance medewerkers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.