Rinnooy Kan: ‘Wie denkt dat kennis duur is, weet niet wat domheid kost’

Peuteronderwijs voor alle driejarigen, een middenschool in de eerste jaren van het voortgezet onderwijs, de inspectie vervangen door kwaliteitscontrole door de beroepsgroep van leraren zelf. Met die ingrepen kan het Nederlands onderwijs veel beter presteren dan nu. Dat zei hoogleraar Alexander Rinnooy Kan, binnenkort Eerste-kamerlid voor D66, in de Kohnstamm-lezing.

Het Nederlands onderwijs is ‘naar omstandigheden verrassend goed’, constateerde Rinnooy Kan bij het uitspreken van de Kohnstamm-lezing op de Amsterdamse Universiteit op basis van internationaal vergelijkend onderzoek. De schoolprestaties liggen internationaal gezien hoog , veel jongeren volgen hoger onderwijs en de jeugdwerkloosheid is laag. Nederland hoort bij de subtop. Op toplanden als Korea en Japan hoeven we niet eens jaloers te zijn, omdat daar ‘extreme druk’ op hoge prestaties ligt. Het zijn de best presterende en de aller-ongelukkigste jongeren ter wereld, benadrukte Rinnooy Kan.

Minder goed scoort Nederland als het gaat om het bevorderen van kansen van achterstandsgroepen, daar zijn we niet meer dan een middenmoter. ‘Wie voor een dubbeltje geboren wordt, wordt hier ten lande moeizaam een kwartje.’ Oorzaak is de scherpe selectie bij de overstap van basis naar voortgezet onderwijs. Dat benadeelt laatbloeiers, aldus Rinnooy Kan, en dan gaat het om allochtonen en ook steeds vaker om jongens. Behalve selectie is het later stapelen van opleidingen ook steeds lastiger geworden. Hij pleitte daarom voor een middenschool: alle jongeren in de onderbouw bij elkaar met een later keuzemoment. Dat die er in de jaren zeventig door druk van tegenstanders nooit gekomen is, noemde hij ‘kortzichtig’. Door te werken met vakken op verschillende niveaus, zoals de VO Raad afgelopen week bepleitte, kunnen snelle en langzame leerlingen prima bij elkaar zitten.

Een tweede manier om gelijke kansen te bevorderen is het invoeren van een gecombineerde peuter- en kleuterschool voor alle kinderen vanaf drie jaar. Op die leeftijd vallen taalachterstanden nog weg te werken. Tegelijkertijd zou het opleidingsniveau van de peuterjuffen omhoog moeten. Dat is bovendien niet heel erg duur, de kosten bedragen één miljard en betaalt zich uiteindelijk terug.

Nederland investeert nu relatief weinig in onderwijs, ziet Rinnooy Kan. Het miljard dat na zijn rapport leerkracht! werd uitgetrokken voor lerarensalarissen is daarna weer wegbezuinigd. ‘Het onderwijs heeft weinig vrienden’, signaleert hij en dat vertaalt zich in bescheiden investeringen in onderwijs. Daardoor blijft de Nederlandse kenniseconomie behoorlijk achter bij andere Europese landen. ‘Wie denkt dat kennis duur is, weet niet wat domheid kost.’

De hoogleraar en politicus wil ook af van de onderwijsinspectie, zoals in Finland. De beroepsgroep van leraren kan zelf beter de kwaliteitsbewaking doen , vindt hij. Een ander minpunt is de gebrekkige nascholing van alle werkenden: minder dan de helft van ons omringende landen. Geld voor ‘een leven lang leren’ is er genoeg in O&O-fondsen bij bedrijfstakken, maar dat wordt niet goed benut. Hij pleit voor een onderwijstegoedbon voor elke werkende Nederlander voor studie of bijscholing op latere leeftijd.

maak site favoriet

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren